Նախանձը հազվադեպ է բացահայտ դրսևորվում։ Շատ ավելի հաճախ այն թաքնվում է սովորական խոսքերի հետևում։ Օրինակ՝ տոնական սեղանի շուրջ ինչ-որ մեկին պատմում եք Ձեր նոր աշխատանքի մասին կամ ցույց եք տալիս արձակուրդի լուսանկարները, իսկ նա ասում է. «Դե, ուղղակի բախտդ բերել է»։ Բոլորը ժպտում են, զրույցը շարունակվում է, բայց Ձեր տրամադրությունն արդեն փչացել է։ Նման աննկատ արտահայտությունները կարող են լինել նախանձի նշաններ, հատկապես երբ դրանք պարբերաբար կրկնվում են։
Նման իրավիճակներում ամենատհաճը նույնիսկ ուրիշի նախանձը չէ։ Ավելի վատն այն է, որ սկսում եք կասկածել ինքներդ Ձեզ։ Գուցե իսկապե՞ս պարծենում եմ։ Գուցե արժանի չէի՞ այդ հաջողությանը։ Գուցե ավելի լավ կլինե՞ր ընդհանրապես ոչինչ չպատմել։
Նախանձը մի հետաքրքիր առանձնահատկություն ունի։ Նախանձող մարդը միշտ չէ, որ ցանկանում է ունենալ այն, ինչ Դուք ունեք։ Երբեմն նրան բավական է, որ Դուք այլևս չկարողանաք ուրախանալ Ձեր ունեցածով։
Եվ դրա համար բոլորովին պարտադիր չէ վիճել կամ սկանդալ սարքել։ Բավական է ընդամենը մի քանի բառ ասել՝ համապատասխան հնչերանգով։
Իհարկե, միայն որևէ արտահայտություն լսելով՝ չի կարելի եզրակացնել, որ մարդը նախանձում է Ձեզ։ Նա կարող է անհաջող կատակ անել, չիմանալ՝ ինչպես արձագանքել, կամ խոսել՝ ելնելով սեփական ցավոտ փորձից։ Բայց եթե նույն խոսքերը կրկնվում են հատկապես Ձեր հաջողությունների ժամանակ, իսկ այդ մարդու հետ շփվելուց հետո ամեն անգամ մեղավոր եք զգում Ձեր ուրախության համար, արժե ավելի ուշադիր լինել։
1. «Դե, ուղղակի բախտդ բերել է»
Պատկերացրեք՝ երկար ժամանակ աշխատանք եք փնտրել, պատրաստվել հարցազրույցների, ծանր տարել մերժումները և վերջապես աշխատանքի առաջարկ ստացել։ Կամ տարիներ շարունակ ջանք եք թափել ամուր հարաբերություններ կառուցելու համար և այսօր երջանիկ եք։ Ձեր ուրախությամբ կիսվում եք ինչ-որ մեկի հետ, իսկ ի պատասխան լսում. «Դե, ուղղակի բախտդ բերել է»։
Առաջին հայացքից այս խոսքերի մեջ ոչ մի վատ բան չկա։ Բախտն իսկապես կարևոր դեր է խաղում մեր կյանքում։ Բայց մի բան է ընդունել, որ հանգամանքները բարեհաջող են դասավորվել, և բոլորովին այլ բան՝ մարդու ամբողջ հաջողությունը միայն բախտով բացատրելը։
Առաջին դեպքում Ձեզ կասեն. «Ինչ լավ է, որ ամեն ինչ այդպես ստացվեց»։ Երկրորդ դեպքում կարծես անտեսում են Ձեր ամբողջ աշխատանքը, կայացրած որոշումները, ռիսկի դիմելու պատրաստակամությունն ու համառությունը։ Ստացվում է՝ ամեն ինչ պատահաբար է հաջողվել, և Դուք առանձնապես ոչ մի արժանիք չունեք։
Ինչո՞ւ այս խոսքերի հետևում կարող է նախանձ թաքնված լինել։ Որովհետև ուրիշի արժանիքներն ընդունելը երբեմն ստիպում է մարդուն ինքն իրեն մի անհարմար հարց տալ. «Իսկ ի՞նչն է ինձ խանգարում նույնն անել»։
Շատ ավելի հեշտ է ուրիշի հաջողությունը բախտի արդյունք համարել, քան ընդունել, որ նա արել է մի բան, որը դու դեռ չես արել։
Ինչին ուշադրություն դարձնել։ Բախտի մասին խոսելը դեռ չի նշանակում նսեմացնել Ձեր ձեռքբերումները։ Բայց եթե մարդը շարունակ Ձեր հաջողությունները պատահականություն է համարում, իսկ սեփական անհաջողությունները բացատրում անարդար հանգամանքներով, դա արդեն խոսուն օրինաչափություն է։
2. «Ես քո փոխարեն այդպես չէի վարվի»
Այս արտահայտությունը հարմար միջոց է մարդուն քննադատելու համար՝ առանց բացահայտ քննադատության։ Չէ՞ որ զրուցակիցն իբր պարզապես ասում է, թե ինքն ինչպես կվարվեր Ձեր փոխարեն։
Ենթադրենք՝ որոշել եք փոխել մասնագիտությունը, ամուսնալուծվել, տեղափոխվել այլ երկիր, երկարատև միայնությունից հետո նոր հարաբերություններ սկսել կամ գումար ծախսել մի բանի վրա, որի մասին վաղուց երազել եք։ Եվ ահա լսում եք ծանոթ խոսքերը. «Ես քո փոխարեն այդպես չէի վարվի»։
Հնարավոր է՝ մարդն իսկապես անհանգստանում է Ձեզ համար։ Երբեմն կողքից ավելի լավ են երևում այն վտանգները, որոնք մենք ինքներս չենք նկատում։ Բայց անկեղծ հոգատարությունը չի զրկում Ձեզ սեփական որոշումներ կայացնելու իրավունքից։ Հոգատար մարդը կփորձի Ձեզ հետ քննարկել հնարավոր հետևանքները, ոչ թե այնպես կխոսի, որ սկսեք ամաչել Ձեր ընտրության համար։
Երբեմն նման խոսքերի հետևում նախանձից բացի նաև մեկ այլ զգացում կա՝ դժգոհություն այն ազատությունից, որը Դուք Ձեզ թույլ եք տվել։
Դուք համարձակվել եք անել մի բան, որին դիմացինը չի համարձակվում։ Գուցե նա նույնպես փոփոխությունների մասին է երազում, բայց վախենում է շրջապատի դատապարտումից, կայունությունը կորցնելուց կամ անորոշ ապագայից։ Ձեր քայլն ակամա հիշեցնում է նրան, թե որքան սահմանափակումներ է ինքն իր առաջ դրել։
Եվ սեփական ցանկությունների մասին մտածելու փոխարեն նրան ավելի հեշտ է բացատրել, թե ինչու է Ձեր որոշումը սխալ։
Ինչպե՞ս տարբերել հոգատարությունը նախանձից։ Ձեզ համար իսկապես անհանգստացող մարդու հետ խոսելուց հետո գուցե սկսեք ավելի լուրջ մտածել հնարավոր վտանգների մասին, բայց միևնույն է կզգաք, որ վերջնական որոշումը Ձերն է։ Իսկ այն մարդու հետ շփվելուց հետո, ով անընդհատ նսեմացնում է Ձեզ, կարող եք նույնիսկ ամաչել սեփական ցանկություններով ապրելու համար։
3. «Դե, տեսնենք՝ ինչքան կդիմանաս»
Սկսել եք մարզվել, գրանցվել եք դասընթացների, փոքր բիզնես եք բացել կամ որոշել եք փոխել Ձեր ապրելակերպը։ Բայց աջակցության փոխարեն լսում եք. «Դե, տեսնենք՝ ինչքան կդիմանաս»։
Այս խոսքերով մարդը կարծես նախապես հայտարարում է, որ Ձեր նախաձեռնությունը դատապարտված է ձախողման։ Եթե կիսատ թողնեք սկսածը, նա կասի, որ հենց այդպես էլ գիտեր։ Իսկ եթե հաջողության հասնեք, ստիպված կլինի փոխել իր կարծիքը։
Երբեմն նման թերահավատությունը կարող է հիմնավորված լինել։ Գուցե մարդը հիշում է, թե նախկինում քանի անգամ եք ծրագրեր կազմել, բայց այդպես էլ չեք իրականացրել։ Սակայն եթե նա կասկածի տակ է դնում Ձեր յուրաքանչյուր նոր նախաձեռնություն՝ դեռ չսկսած, հնարավոր է՝ պատճառը ոչ թե իրատեսական գնահատականն է, այլ բոլորովին այլ զգացում։
Ուրիշի վճռականությունը երբեմն ցավոտ է ընկալվում։ Հատկապես այն դեպքում, երբ հիշեցնում է սեփական չիրականացած ծրագրերի մասին։ Մարդը կարող է տարիներով խոսել աշխատանքը փոխելու, օտար լեզու սովորելու կամ ճանապարհորդելու ցանկության մասին, բայց այդպես էլ ոչինչ չանել։ Եվ հանկարծ տեսնում է, որ մեկ ուրիշը պարզապես որոշում է ու անում առաջին քայլը։
Նրան աջակցելու համար նախ պետք է ընդունել մի անհարմար միտք. գուցե այն խոչընդոտները, որոնք այդքան անհաղթահարելի էին թվում, իրականում այդպիսին չեն։
Իսկ ուրիշի նախաձեռնությունը թերագնահատելը շատ ավելի հեշտ է։
Ուշադրություն դարձրեք տարբերությանը։ Կառուցողականորեն թերահավատ մարդը կբացատրի, թե հատկապես ինչ դժվարություններ կարող են առաջանալ, և կօգնի մտածել, թե ինչպես հաղթահարել դրանք։ Իսկ նա, ով պարզապես ուզում է Ձեզ թևաթափ անել, սովորաբար սահմանափակվում է անհաջողություն կանխատեսելով։ Կարծես միայն սպասում է այն պահին, երբ կկարողանա ասել. «Ես չէի՞ ասում»։
4. «Քեզ համար հեշտ է խոսելը»
Այս արտահայտությունը հաճախ կարելի է լսել այն ժամանակ, երբ ինչ-որ մեկին խորհուրդ եք տալիս կամ պատմում, թե ինչպես եք հաղթահարել Ձեր դժվարությունները։
Օրինակ՝ պատմում եք, թե ինչպես եք մի քանի մերժումից հետո աշխատանք գտել, սովորել պաշտպանել Ձեր անձնական սահմանները, դուրս եկել ծանր հարաբերություններից կամ աստիճանաբար կարգավորել ֆինանսական վիճակը։ Իսկ զրուցակիցը պատասխանում է. «Քեզ համար հեշտ է խոսելը։ Քո հանգամանքները բոլորովին ուրիշ են»։
Եվ հնարավոր է՝ նա իրավացի է։
Մենք բոլորս տարբեր պայմաններում ենք ապրում։ Տարբեր են մեր հնարավորությունները, ֆինանսական միջոցները, առողջական վիճակը, պարտականություններն ու կյանքի հանգամանքները։ Երբեմն նման պատասխանը բոլորովին էլ նախանձի դրսևորում չէ։ Մարդը պարզապես արդարացիորեն առարկում է այն խորհրդին, որը հաշվի չի առնում իր իրական վիճակը։
Բայց լինում է նաև այլ կերպ։
Քանի դեռ դժվարությունների մեջ եք, դիմացինը հասկանում ու ընդունում է դրանք։ Սակայն հենց հաջողվում է դուրս գալ այդ վիճակից, հանկարծ պարզվում է, որ Ձեզ համար ամեն ինչ ավելի հեշտ էր։ Կամ ավելի բախտավոր եք եղել, ավելի շատ աջակցություն եք ստացել, կամ էլ պարզապես այնպիսի բնավորություն ունեք, որ ամեն ինչ Ձեզ հեշտ է տրվում։
Ստացվում է տարօրինակ իրավիճակ։ Քանի դեռ վատ վիճակում եք, արժանի եք կարեկցանքի։ Իսկ հենց Ձեր կյանքը սկսում է կարգավորվել, Ձեր անցած ճանապարհն այլևս արժանիք չի համարվում։
Հնարավոր է՝ այդ մարդուն դժվար է ընդունել ոչ այնքան Ձեր հաջողությունը, որքան այն միտքը, որ սեփական անգործությունը միշտ չէ, որ կարելի է արդարացնել հանգամանքներով։
Ձեր օրինակը նրան ակամա ստիպում է մտածել նաև իր հնարավորությունների մասին։ Իսկ դա միշտ չէ, որ հաճելի է։
Գլխավոր նշանը ոչ թե անհամաձայնությունն է, այլ Ձեր փորձն ու ձեռքբերումները ճանաչելու անկարողությունը։ Կարելի է չհամաձայնել մեկ ուրիշի խորհրդի հետ և միաժամանակ հարգել այն ճանապարհը, որը նա անցել է։
5. «Ի՞նչ մի մեծ բան է։ Ամեն մարդ էլ կարող է»
Դուք ցույց եք տալիս Ձեր նոր բնակարանը, պատմում եք պաշտոնի բարձրացման մասին կամ ուրախանում, որ վերջապես ավարտել եք մի մեծ նախագիծ։ Իսկ դիմացինն ուսերն է թոթվում ու ասում. «Ի՞նչ մի մեծ բան է։ Հիմա բոլորն էլ ունեն»։
Թվում է՝ առանձնապես վիրավորական ոչինչ չի ասվել։ Ձեզ ոչ ոք չի մեղադրել պարծենալու մեջ, չի վիճել, ձայնը չի բարձրացրել։ Պարզապես այն, ինչ Ձեզ համար կարևոր ձեռքբերում է, ներկայացվել է որպես աննշան բան։
Հոգեբանական տեսանկյունից սա տհաճ համեմատությունից խուսափելու միջոցներից մեկն է։
Երբ ուրիշի հաջողությունը չափազանց մեծ է թվում, մարդը կարող է փորձել մտքում փոքրացնել դրա նշանակությունը։ Այդպես համեմատությունն այլևս այնքան ցավոտ չի լինի։ Եթե առանձնահատուկ ոչինչ չի կատարվել, ուրեմն կարիք էլ չկա սեփական կյանքը համեմատելու ուրիշի կյանքի հետ։
Բայց այստեղ ևս մի նրբություն կա։
Երբեմն մարդն իսկապես փորձում է Ձեզ օգնել ավելի իրատեսորեն նայել իրավիճակին։ Հատկապես եթե հակված եք չափազանցնելու Ձեր հաջողությունների կարևորությունը։
Այդ պատճառով պետք է հաշվի առնել ոչ թե մեկ արտահայտությունը, այլ նրա ընդհանուր վերաբերմունքը։ Ինչպե՞ս է այդ մարդը սովորաբար արձագանքում Ձեր ձեռքբերումներին։ Կարողանո՞ւմ է անկեղծ ուրախանալ Ձեզ համար, նույնիսկ եթե ինքն էլ կցանկանար նման հաջողության հասնել։
Նախանձը միշտ չէ, որ ուրիշի կյանքը փչացնելու ցանկություն է։ Երբեմն մարդը պարզապես փորձում է փոքրացնել դիմացինի ուրախությունը, որպեսզի սեփական կյանքից ունեցած դժգոհությունն այդքան ուժեղ չզգա։
Հենց դրա համար էլ նման խոսքերը կարող են շփոթեցնել։
Մի կողմից՝ Ձեզ ոչ մի ակնհայտ վատ բան չեն ասել։ Մյուս կողմից՝ մարդն այդպես էլ չի ցանկացել կիսել Ձեր ուրախությունը։
6. «Ես ուրախ եմ քեզ համար, բայց…»
Այս արտահայտությունից հետո հաճախ հնչում է մի միտք, որը կարծես ամբողջովին ջնջում է ասվածի առաջին մասը։
«Ես ուրախ եմ քեզ համար, բայց այդ աշխատանքն այնքան էլ հուսալի չի թվում»։
«Ես ուրախ եմ քեզ համար, բայց այդ տղամարդը մի տեսակ տարօրինակ է»։
«Ես ուրախ եմ քեզ համար, բայց դու հիմա ընտանիքիդ մասին ընդհանրապես չես մտածում»։
Իհարկե, միայն «բայց» բառը դեռ չի նշանակում, որ մարդը նախանձում է։ Երբեմն դրան հաջորդում է իսկապես կարևոր զգուշացում։
Մտերիմ մարդիկ պարտավոր չեն հավանություն տալ մեր յուրաքանչյուր որոշմանը։ Ավելին՝ անկեղծ քննադատությունը երբեմն շատ ավելի արժեքավոր է, քան անվերջ հաճոյախոսությունները։
Հարցն այն է, թե կարողանո՞ւմ է մարդը նախ ուրախանալ Ձեզ համար, հետո միայն խոսել հնարավոր խնդիրների մասին։
Եթե Ձեր յուրաքանչյուր լավ լուր անպայման վերածվում է վտանգների, թերությունների ու հնարավոր հիասթափությունների երկար թվարկման, արժե մտածել, թե ինչու է այդպես։
Հատկապես եթե զրուցակիցը ոչ մի օգտակար խորհուրդ չի տալիս։ Նա պարզապես այնպես է խոսում, որ վերջում սկսում եք մտածել՝ գուցե ուրախանալը դեռ վաղ էր։
Երբեմն մարդուն իսկապես դժվար է տանել ուրիշի երջանկությունը, որովհետև այն հիշեցնում է այն ամենի մասին, ինչն իր կյանքում պակասում է։
Հնարավոր է՝ նա նույնիսկ չի գիտակցում դա։ Իրեն թվում է, թե պարզապես իրատես է, փորձում է թույլ չտալ, որ Դուք մեծամտանաք, կամ ուզում է Ձեզ պաշտպանել սխալներից։
Սակայն զգուշավոր լինելու և ուրիշի ոգևորությունն անընդհատ մարելու միջև մեծ տարբերություն կա։
Աջակցել չի նշանակում անտեսել խնդիրները։ Դա նշանակում է կարողանալ տեսնել ու գնահատել լավը, նույնիսկ եթե տվյալ իրավիճակում նաև դժվարություններ կան։
7. «Դու շատ ես փոխվել։ Առաջ ուրիշ էիր»
Այս խոսքերը հաճախ հնչում են այն ժամանակ, երբ մարդն սկսում է ավելի վստահ լինել իր ուժերի վրա, այլևս չի համաձայնում իրեն անհարմար պայմաններին, փոխում է շփման շրջանակը կամ պարզապես ավելի երջանիկ է դառնում։
Նախկինում Դուք միշտ հասանելի էիք։ Լսում էիք ուրիշների բողոքները, համաձայնում հանդիպումների, որոնց իրականում չէիք ցանկանում մասնակցել, և հաճախ սեփական ժամանակը տրամադրում էիք ուրիշներին։
Իսկ հիմա արդեն սեփական ծրագրերն ունեք, կարողանում եք «ոչ» ասել և այլևս անհրաժեշտ չեք համարում արդարանալ Ձեր յուրաքանչյուր որոշման համար։
Եվ հանկարծ լսում եք. «Դու շատ ես փոխվել»։
Երբեմն այս խոսքերի հետևում անկեղծ ափսոսանք կա։ Ձեր հարաբերություններն իսկապես փոխվել են, և մարդը կարոտում է նախկին մտերմությունը։
Բայց երբեմն էլ նրան պարզապես դուր չի գալիս, որ Դուք այլևս այն մարդը չեք, ում հետ նախկինում իրեն այդքան հարմար էր։
Եթե Ձեր ինքնավստահությունը նյարդայնացնում է դիմացինին, նա կարող է փորձել Ձեզ վերադարձնել նախկին վիճակին։ Այն ժամանակ, երբ ավելի զիջող էիք, ավելի հարմար ուրիշների համար և ավելի շատ էիք կախված նրանց կարծիքից։
Ընդ որում, այստեղ նախանձը պարտադիր չէ, որ կապված լինի փողի, արտաքինի կամ կարիերայի հետ։
Երբեմն մարդիկ նախանձում են ուրիշի ներքին ազատությանը։ Այն կարողությանը, երբ մարդն այլևս ամեն քայլի համար չի արդարանում, թույլտվություն չի խնդրում և սեփական արժեքը չի չափում ուրիշների հավանությամբ։
Ամենակարևորն այստեղ հասկանալն է, թե դիմացինն ինչ փոփոխություն նկատի ունի։
Դուք իսկապե՞ս ավելի անտարբեր եք դարձել մտերիմների նկատմամբ, սկսել եք չկատարել Ձեր խոստումները։ Այդ դեպքում քննադատությունը կարող է տեղին լինել։
Թե՞ պարզապես դադարել եք ուրիշներին հարմար լինելու համար անտեսել սեփական ցանկություններն ու կարիքները։
Սրանք բոլորովին տարբեր բաներ են։
8. «Ես քեզ նման բան չեմ ասել, բայց…»
Ուրիշի ձեռքբերումներն արժեզրկելու ևս մի ձև կա, որը հաճախ ներկայացվում է որպես մտերմիկ, գաղտնի զրույց։
«Ես քեզ նման բան չեմ ասել, բայց նրա գործերն աշխատավայրում այնքան էլ լավ չեն»։
«Մենակ ոչ մեկին չասես, բայց, կարծես, նա ամուսնության մեջ այդքան էլ երջանիկ չէ»։
«Մեր մեջ մնա, բայց նրա պաշտոնի բարձրացումը դեռ ոչինչ չի նշանակում»։
Նման խոսքերով մարդը կարծես առաջարկում է նայել ուրիշի կյանքի այն կողմին, որը սովորաբար թաքնված է մարդկանց աչքից։
Նա պատմում է մանրամասներ, որոնք իբր բացահայտում են իրականությունը։ Պարզվում է՝ ուրիշի հաջողությունն այնքան էլ մեծ չէ, հարաբերություններն այնքան էլ երջանիկ չեն, իսկ գումարն այնքան էլ ազնիվ ճանապարհով չի վաստակվել։
Երբեմն սա պարզապես սովորական բամբասանք է։ Բայց երբեմն էլ՝ ուրիշի ձեռքբերումներն իր և շրջապատի աչքերում նսեմացնելու փորձ։
Երբ մարդը չի կարողանում հանգիստ ընդունել ուրիշի հաջողությունը, կարող է սկսել թերություններ փնտրել, որպեսզի ամեն ինչ իր համար ավելի հասկանալի դառնա։
Հաջողության պատճառը ոչ թե տաղանդն է, այլ կապերը։
Ոչ թե սերը, այլ հաշվարկը։
Ոչ թե քրտնաջան աշխատանքը, այլ բախտը։
Ոչ թե երջանիկ հարաբերությունները, այլ գեղեցիկ ցուցադրությունը։
Այսպես ուրիշի կյանքն այլևս համեմատության առիթ չի դառնում։ Չէ՞ որ կարծես ապացույց կա, որ իրականում այդ մարդու գործերն այնքան էլ լավ չեն։
Բայց այստեղ ևս պետք է զգույշ լինել։
Հաջողակ մարդկանց հասցեին հնչող ամեն քննադատություն չէ, որ նախանձից է բխում։ Երբեմն մարդն իսկապես կարևոր տեղեկություն ունի, որն արժե ստուգել։
Այդ պատճառով պետք չէ նախանձ համարել բոլոր նրանց, ովքեր Ձեզ տհաճ փաստեր են հայտնում։
Ավելի լավ է ինքներդ Ձեզ հարցնեք. «Ինչո՞ւ է նա ինձ այս ամենը պատմում»։ Մարդն իսկապե՞ս ուզում է օգնել հասկանալ իրավիճակը, թե՞ պարզապես հաճույք է ստանում այն բանից, որ ուրիշի հեղինակությունն ընկնում է։
Երկրորդ դեպքում նրա վերաբերմունքն ավելի խոսուն է, քան հենց ասված բառերը։
Ի՞նչ անել, եթե այս արտահայտությունները հաճախ եք լսում մտերիմ մարդուց
Ամենադժվարը ոչ թե նման արտահայտությունները նկատելն է, այլ հասկանալը, թե ինչ անել դրանց հետ։
Հատկապես երբ այդպես է խոսում ընկերը, հարազատը կամ գործընկերը, որի հետ երկար տարիներ շփվում եք։
Պետք չէ անմիջապես մարդուն նախանձ անվանել։
Մենք բոլորս էլ երբեմն համեմատում ենք մեզ ուրիշների հետ, տհաճ զգացումներ ունենում և միշտ չէ, որ կարողանում ենք դրանք ճիշտ արտահայտել։
Նախանձը մարդկային զգացում է, ոչ թե բնավորության վերջնական գնահատական։
Շատ ավելի կարևոր է ուշադրություն դարձնել այն բանին, թե ինչ է պարբերաբար տեղի ունենում Ձեր հարաբերություններում։
Կարո՞ղ եք այդ մարդու ներկայությամբ հանգիստ ուրախանալ։ Թե՞ յուրաքանչյուր լավ լուր պատմելիս ստիպված եք արդարանալ, երկար բացատրություններ տալ կամ զգուշորեն ընտրել բառերը։
Ձեր հարաբերություններում փոխադարձ աջակցություն կա՞։ Դուք կարո՞ղ եք ուրախանալ նրա հաջողություններով, իսկ նա՝ Ձեր։ Թե՞ Ձեր յուրաքանչյուր ձեռքբերում մրցակցության առիթ է դառնում։
Ի՞նչ եք զգում զրույցից հետո։ Կարո՞ղ եք չհամաձայնել իրար հետ, քննարկել խնդիրներն ու միևնույն ժամանակ պահպանել մտերմությունը։ Թե՞ ամեն անգամ հեռանում եք այն զգացումով, որ ինչ-որ բանում հաջողության հասնելու համար պետք է մեղավոր զգաք։
Եթե տհաճ մեկնաբանությունները պարբերաբար կրկնվում են, պարտադիր չէ վիճել ու փորձել պարզել, թե իրականում ինչն է դրդում մարդուն այդպես խոսել։
Կարելի է պարզապես հանգիստ ասել. «Հասկանում եմ, որ դու այլ կերպ ես նայում այս հարցին, բայց ես պարզապես ուզում էի քեզ հետ կիսվել լավ լուրով»։
Կամ՝ «Եթե կոնկրետ խնդիր ես տեսնում, արի քննարկենք։ Բայց ինձ տհաճ է, երբ իմ ջանքերը թերագնահատում ես»։
Երբեմն էլ ավելի լավ է որոշ մարդկանց պարզապես ավելի քիչ պատմել այն ամենի մասին, ինչը Ձեզ համար հատկապես կարևոր է։
Ոչ թե նրանցից վրեժ լուծելու կամ հատուկ գաղտնիքներ պահելու համար, այլ սեփական անձնական տարածքը պահպանելու։
Եվ ևս մի կարևոր բան. այս հոդվածը մի՛ դարձրեք առիթ՝ սկսելու կասկածել բոլորին։
Մեկ անհաջող արտահայտությունը դեռ ոչինչ չի ապացուցում։
Մարդը կարող է պարզապես հոգնած լինել, չիմանալ՝ ինչպես ճիշտ արձագանքել, կամ կյանքի դժվար շրջան ապրել։
Բայց եթե ամեն անգամ, երբ ինչ-որ բանից ուրախանում եք, նույն մարդը նորից ու նորից միջոց է գտնում նսեմացնելու Ձեր ուրախությունը, արժե ուշադրություն դարձնել ոչ միայն նրա խոսքերին, այլև այն բանին, թե ինչ տեղ եք զբաղեցնում նրա կյանքում։
Գուցե ամենակարևորն այն չէ, թե դիմացինը նախանձում է Ձեզ, թե ոչ։
Ավելի կարևոր է՝ կարո՞ղ եք նրա կողքին լինել այնպիսին, ինչպիսին կաք, չթաքցնել Ձեր հաջողություններն ու երազանքները և հանգիստ ուրախանալ այն ամենով, ինչ Ձեզ հաջողվում է։
Գրանցվիր մեր 
