Ինչո՞ւ եք տանը մենակ մնալիս խոսում ինքներդ ձեզ հետ. հոգեբանների բացատրությունը

Հոգեբանների բացատրությամբ՝ ինքներդ ձեզ հետ խոսելը հաճախ օգնում է հավաքել մտքերը, կենտրոնանալ կամ հաղթահարել հույզերը։ Սովորաբար նման պահեր են լինում, երբ միաժամանակ մի քանի գործ ունենք անելու։ Օրինակ՝ ընթրիք պատրաստելիս բարձրաձայն ասում եք. «Նախ ջեռոցն անջատեմ, հետո հաղորդագրությանը պատասխանեմ, վերջում էլ թեյնիկը դնեմ»։

Այդպես ուղեղն ավելի հեշտ է հիշում, թե որ գործողությանը որը պետք է հաջորդի։ Երբեմն ինքներս մեզ հետ խոսելով՝ կարծես նախապես փորձում ենք առաջիկա զրույցը, երբեմն էլ պարզապես ոգևորում ենք մեզ. «Հավաքվի՛ր, դու կարող ես, մի քիչ էլ է մնացել»։

Օգնում է մտքերը կարգի բերել

2023 թվականին Սան Դիեգոյի Կալիֆոռնիայի համալսարանի հետազոտողները 118 երիտասարդների առաջարկել են տեսողական հիշողության առաջադրանք կատարել՝ միաժամանակ թույլ տալով բարձրաձայն խոսել այնքան, որքան ցանկանում են։ Պարզվել է, որ այն մասնակիցները, որոնք ավելի հաճախ էին խոսում, ավելի լավ արդյունքներ էին ցույց տալիս։

Իհարկե, սա չի նշանակում, թե ամբողջ օրը պետք է բարձրաձայն մեկնաբանեք ձեր ամեն քայլը։ Բայց երբ անելիքները շատ են, կարճ ու հստակ նախադասությունները կարող են օգնել չմոռանալ նախատեսածը։ Օրինակ՝ «Պետք է ամեն ինչ հասցնեմ» ասելու փոխարեն փորձեք ավելի կոնկրետ ձևակերպել. «Հիմա բացում եմ փաստաթուղթը, պատասխանում երկու նամակի, հետո գնում ճաշելու»։

Օգնում է հասկանալ և հաղթահարել հույզերը

Երբեմն ինքներս մեզ հետ սկսում ենք խոսել անհարմար հանդիպումից կամ դժվար որոշում կայացնելուց հետո։ Նորից ու նորից մտովի վերադառնում ենք տեղի ունեցածին, ինքներս մեզ հարցեր տալիս և փորձում հասկանալ, թե ինչ ենք զգում։ Սա միանգամայն բնական է։ Ներքին խոսքը դեռ մանկուց օգնում է մեզ կառավարել հույզերն ու վարքը, և այդ դերը պահպանվում է նաև հասուն տարիքում։

Սակայն այստեղ շատ կարևոր է, թե ինչպես եք խոսում ինքներդ ձեզ հետ։ Եթե նույն սխալի համար անընդհատ նախատում եք ձեզ, նման խոսակցությունն այլևս չի օգնում հասկանալ կատարվածը։ Ընդհակառակը՝ ավելի եք խորասուզվում տհաճ մտքերի մեջ։ Փորձեք փոխել ձեր խոսքի տոնը։ «Ես ամեն ինչ փչացրի» ասելու փոխարեն ասեք. «Հիմա ինձ վատ եմ զգում, բայց կարող եմ մտածել, թե ինչ կարելի է շտկել»։ Երկրորդ դեպքում դուք չեք անտեսում ձեր զգացմունքները, բայց միաժամանակ հնարավորություն եք տալիս ձեզ մտածելու հետագա քայլերի մասին։

Ինքներդ ձեզ անունով դիմելը կարող է նվազեցնել լարվածությունը

Յոթ հետազոտություններից բաղկացած մի շարքում, որին ընդհանուր առմամբ մասնակցել է 585 մարդ, հոգեբաններն ուսումնասիրել են, թե ինչպես է մեր խոսելաձևն ազդում սթրեսի վրա։ Մասնակիցներին խնդրել են մտածել իրենց անհանգստացնող իրավիճակի մասին։ Մի դեպքում նրանք պետք է օգտագործեին «ես» դերանունը, մյուս դեպքում՝ դիմեին իրենց անունով և «դու»-ով։ Պարզվել է, որ երկրորդ տարբերակն ընտրած մարդիկ ավելի քիչ լարվածություն են զգացել։ Բացի այդ, դիտորդներն ավելի բարձր են գնահատել նրանց ելույթները սթրեսային իրավիճակներում։

Այս հնարքը կարող եք փորձել աշխատանքային հարցազրույցից, հրապարակային ելույթից կամ տհաճ խոսակցությունից առաջ։ Օրինակ՝ ասեք ինքներդ ձեզ. «Աննա՛, դու հուզվում ես, որովհետև սա քեզ համար կարևոր է։ Արի ասենք ամենակարևորը և չփորձենք բոլորին դուր գալ»։

Օգնում է նախապատրաստվել կարևոր խոսակցություններին

Շատերն են բարձրաձայն խոսում, երբ պատրաստվում են որևէ հանդիպման կամ փորձում են ճիշտ բառեր գտնել հաղորդագրություն գրելու համար։ Սա մի տեսակ սևագիր է. արտասանում եք նախադասությունը, լսում, թե ինչպես է այն հնչում, անհրաժեշտության դեպքում փոխում անհաջող բառերը և աստիճանաբար հասկանում, թե իրականում ինչ եք ուզում ասել։

Այս եղանակը կարող է հատկապես օգտակար լինել ղեկավարի կամ զուգընկերոջ հետ կարևոր խոսակցությունից առաջ։ Ընդ որում, պարտադիր չէ սկզբից մինչև վերջ փորձել ամբողջ զրույցը։ Բավական է բարձրաձայն ասել առաջին նախադասությունը և հստակ ձևակերպել, թե ինչ եք ուզում այդ խոսակցությունից։

Ինքներդ ձեզ հետ խոսելն ու ուրիշի ձայն լսելը տարբեր բաներ են

Երբ խոսում եք ինքներդ ձեզ հետ, սովորաբար լիովին վերահսկում եք այդ ընթացքը։ Գիտակցում եք, որ հենց դուք եք արտասանում բառերը, հասկանում եք, թե ինչու եք դա անում, և ցանկացած պահի կարող եք դադարեցնել։ Սա չպետք է շփոթել հալյուցինացիաների հետ, երբ մարդը կարող է լսել իրեն օտար թվացող ձայն, որը չի կարող կառավարել կամ որն ընկալում է որպես դրսից եկող ձայն։

Եթե լսվող ձայները վախեցնում են ձեզ, հրամայում վնասել ինքներդ ձեզ կամ ուրիշներին, խանգարում են քնել կամ ապրել սովորական կյանքով, անհրաժեշտ է դիմել հոգեբույժի կամ բժշկի։ Մասնագիտական օգնության կարիք կա նաև այն դեպքում, երբ մտքերը խառնվում են, վարքը կտրուկ փոխվում է, կամ զգում եք, որ կորցնում եք կապը իրականության հետ։ Եթե վտանգ է սպառնում ձեզ կամ մեկ ուրիշին, զանգահարեք 112։

Ինչպես խոսել ինքներդ ձեզ հետ, որպեսզի դա օգտակար լինի

Մի՛ վերածեք ինքներդ ձեզ հետ խոսելը ևս մեկ առիթի՝ ամեն ինչում ձեզ մեղադրելու համար։ Ավելի լավ է փորձեք պատասխանել մի քանի պարզ հարցի. «Ի՞նչ եմ հիմա զգում։ Ի՞նչն է ինձանից կախված։ Ի՞նչ կարող եմ անել այսօր՝ թեկուզ ընդամենը մեկ քայլ»։ Պարտադիր չէ պատասխանները բարձրաձայն արտասանել։ Շատ ավելի կարևոր է, որ ինքներդ ձեզ հետ խոսելիս չափազանց խիստ ու անողոք չլինեք։

Այնպես որ, եթե երբեմն նկատում եք, որ դատարկ բնակարանում հանկարծ ինչ-որ բան եք բարձրաձայն ասում, մի՛ անհանգստացեք։ Շատ դեպքերում դա պարզապես մտքերը հավաքելու և օրվա անելիքները կարգի բերելու սովորական միջոց է։