Կան ցանկություններ, որոնք աննկատ կարող են մեզ թակարդը գցել։ Երբ փողի խիստ կարիք ունենք, հաճախ չենք էլ նկատում, թե ինչ գնով ենք այն ձեռք բերում։ Երբ միայնությունից տանջվում ենք, նույնիսկ սովորական ուշադրությունը կարող ենք սիրո տեղ ընդունել։ Իսկ երբ փոփոխություններ ենք ուզում, պատրաստ ենք կառչել առաջին իսկ հնարավորությունից, միայն թե դուրս գանք այն իրավիճակից, որում հայտնվել ենք։
Նման պահերին մենք ոչ այնքան ընտրություն ենք կատարում, որքան փորձում ենք հնարավորինս արագ ազատվել մեզ տանջող զգացումներից։ Պարզապես ուզում ենք, որ ամեն ինչ մի փոքր թեթևանա։ Իսկ թե հետո ինչ կլինի, արդյոք այդ լուծումը մեզ հարմար է, և ինչ գին ստիպված կլինենք վճարել դրա համար, հաճախ մղվում է երկրորդ պլան։
Հետաքրքիրն այն է, որ առաջին հայացքից մեր ցանկությունները միանգամայն բնական ու տրամաբանական են թվում։ Մեկն աշխատանք է փնտրում, մյուսն ուզում է անձնական կյանքը կարգավորել, երրորդը երազում է ֆինանսապես անկախ լինելու մասին։ Սովորական, բոլորիս հասկանալի ցանկություններ են։ Բայց երբեմն դրանց հետևում բոլորովին այլ բան է թաքնված։ Մարդն իրականում ոչ այնքան ուզում է ինչ-որ արժեքավոր բան ձեռք բերել, որքան վերջապես ազատվել այն զգացումից, թե իր կյանքում մի կարևոր բան պակասում է։
Հենց այստեղ էլ սկսվում է վտանգը։ Լավ աշխատանք փնտրելու փոխարեն համաձայնում ենք ցանկացած աշխատանքի։ Մեզ հոգեհարազատ մարդ գտնելու փոխարեն ամեն կերպ փորձում ենք պահել նրան, ով համաձայնել է մեր կողքին լինել։ Իսկ ֆինանսական կայունության հասնելու փոխարեն կառչում ենք գումար վաստակելու առաջին իսկ հնարավորությունից՝ հույս ունենալով, որ այն միանգամից կլուծի մեր բոլոր խնդիրները։
Մի բան է ցանկանալ ինչ-որ լավ բան ունենալ, և բոլորովին այլ բան՝ պատրաստ լինել համաձայնելու ցանկացած տարբերակի, միայն թե այլևս չզգաս դրա պակասը։
Գուցե հենց այս տարբերությունը հասկանալուց էլ սկսվում է սեփական ցանկություններին ավելի գիտակցված վերաբերվելու ճանապարհը։ Մենք դադարում ենք սպասել, թե կյանքը երբ մեզ որևէ ելք կառաջարկի, և սկսում ենք ինքներս ընտրել այն, ինչն իսկապես մեզ հարմար է։
«Տուր ինձ». երբ խնդրանքի հետևում թաքնված է պակասի զգացումը
«Ինձ փող տուր»։
«Ինձ աշխատանք տուր»։
«Ինձ սեր տուր»։
«Թեկուզ մեկին ուղարկիր իմ կյանք, միայն թե մենակ չմնամ»։
Այս ցանկությունների մեջ ամոթալի ոչինչ չկա։ Բոլորս էլ աջակցության, նյութական ապահովության, մտերմության և այն վստահության կարիքն ունենք, որ դժվարությունների պահին մենակ չենք մնա։ Խնդիրը ոչ թե ինչ-որ բանի կարիք ունենալն է, այլ այն հուսահատությունը, որը երբեմն ուղեկցում է այդ զգացմանը։
Երբ մարդը մտածում է՝ «Ինձ շտապ փող է պետք, այլապես կորած եմ», կարող է համաձայնել կասկածելի գործարքի կամ ընդունել այնպիսի պայմաններ, որոնք հետագայում ավելի շատ խնդիրներ կստեղծեն, քան օգուտ կտան։
Երբ կինն ինքն իրեն ասում է՝ «Ինձ գոնե մեկը պետք է, այլևս չեմ կարող մենակ մնալ», նա կարող է աչք փակել վտանգի մասին հուշող նշանների վրա, արդարացնել դիմացինի դաժան վերաբերմունքն ու շարունակել այնպիսի հարաբերություններ, որոնցում իրեն վատ է զգում։
Երբ մարդն անընդհատ կրկնում է՝ «Ինձ ցանկացած աշխատանք էլ հարմար է», կարող է տարիներով հանդուրժել անհարգալից վերաբերմունքն ու վատ աշխատանքային պայմանները՝ նույնիսկ չփորձելով այլ տարբերակներ գտնել։
Խոսքն այն մասին չէ, թե աշխարհը բառացիորեն կատարում է մեր արտասանած խնդրանքները։ Պարզապես երբ մեզ թվում է, թե ինչ-որ բան խիստ պակասում է, մեր ընտրության հնարավորությունները կարծես նեղանում են։ Մենք կառչում ենք այն ամենից, ինչ այդ պահին հասանելի է, փոխարենը փնտրելու այն, ինչն իսկապես մեզ հարմար է։ Եվ արդյունքում, փորձելով լուծել մի խնդիր, երբեմն մի քանի նոր խնդիր ենք ստեղծում։
Ոչ թե «ինձ փող տուր», այլ «ես ուզում եմ ֆինանսապես ապահով լինել»
Երբ փողը դառնում է մեր միակ նպատակը, սկսում ենք մտածել միայն վերջնական արդյունքի մասին։ Կարևորը հնարավորինս արագ գումար վաստակելն է, իսկ թե ինչպես և ինչ գնով՝ արդեն երկրորդական է թվում։
Փորձեք մի փոքր այլ կերպ մոտենալ հարցին։
«Ես ուզում եմ լավ վաստակել, օգտագործել իմ կարողություններն ու աստիճանաբար ֆինանսական կայունության հասնել։ Պատրաստ եմ սովորել, զարգանալ և նոր հնարավորություններ փնտրել։ Ինձ համար կարևոր է ոչ միայն աշխատավարձը, այլև այն պայմանները, որոնցում աշխատելու եմ»։
Այս ձևակերպման մեջ մի կարևոր տարբերություն կա։ Դուք այլևս պարզապես փողի չեք սպասում, այլ ինքներդ էլ պատրաստ եք քայլեր ձեռնարկել։ Սկսում եք մտածել, թե ինչ կարողություններ ունեք, որտեղ կարող եք համապատասխան աշխատանք գտնել, ինչպես ավելացնել եկամուտը և որ որոշումներն օգտակար կլինեն ոչ միայն այսօր, այլև տարիներ անց։
Իհարկե, միայն մտածելակերպը փոխելով ֆինանսական խնդիրները չեն լուծվում։ Մարդու եկամուտը կախված է նաև տնտեսական վիճակից, աշխատանքի հնարավորություններից և բազմաթիվ այլ հանգամանքներից, որոնք միշտ չէ, որ մեր վերահսկողության տակ են։ Բայց երբ հստակ հասկանում եք, թե ինչ եք ուզում, ավելի հեշտ է որոշումներ կայացնել առանց վախին տրվելու։
Ոչ թե «ինձ աշխատանք տուր», այլ «ես ուզում եմ աշխատել այնտեղ, որտեղ գնահատում են իմ աշխատանքը»
Աշխատանք փնտրելիս շատ հեշտ է մոռանալ սեփական շահերի մասին։ Թվում է՝ ամենակարևորը որևէ առաջարկ ստանալն է, իսկ մնացած հարցերը հետո էլ կարելի է լուծել։ Եվ մարդը սկսում է խուսափել աշխատավարձի մասին հարցնելուց, համաձայնում է կատարել լրացուցիչ պարտականություններ, որոնց մասին նախապես խոսք չի եղել, կամ հանդուրժում է այնպիսի վերաբերմունք, որը սովորական պայմաններում անընդունելի կհամարեր։
Բայց կարելի է ցանկությունն այլ կերպ ձևակերպել։
«Ես ուզում եմ այնպիսի աշխատանք գտնել, որտեղ իմ գիտելիքներն ու կարողությունները պետք կգան, իմ աշխատանքը կգնահատեն, իսկ պայմանները թույլ կտան և՛ զարգանալ, և՛ արժանապատիվ վաստակել»։
Սա ամենևին չի նշանակում, թե պետք է սպասել կատարյալ աշխատանքի առաջարկի կամ մերժել բոլոր ժամանակավոր տարբերակները։ Երբեմն իսկապես ստիպված ենք լինում սկսել փոքրից։ Պարզապես կարևոր է հասկանալ, թե ինչու եք համաձայնում տվյալ պայմաններին, ինչ եք ուզում ստանալ այդ աշխատանքից և ինչ նպատակներ ունեք հետագայում։
Այդ դեպքում աշխատանքն այլևս չի թվում միակ փրկությունը։ Այն դառնում է հնարավորություն, որը կարող եք գնահատել՝ հաշվի առնելով նաև սեփական կարիքներն ու շահերը։
Ոչ թե «ես հարաբերություններ եմ ուզում», այլ «ես փոխադարձ սեր եմ ուզում»
Սիրային հարաբերություններում հատկապես պարզ է երևում, թե ինչ ուժեղ ազդեցություն կարող է ունենալ ինչ-որ բանի պակաս զգալու վախը մեր որոշումների վրա։
Երբ մարդը միայնակ է, նույնիսկ ուշադրության ամենափոքր դրսևորումը կարող է նրան առանձնահատուկ թվալ։ Նա սկսում է անհամբեր սպասել հաղորդագրությունների, բացատրություններ փնտրել դիմացինի սառը վերաբերմունքի համար, արդարացնել նրա անհետացումներն ու ամեն կերպ փորձել ավելի լավը դառնալ՝ հույս ունենալով, որ վերջապես իրեն կընտրեն։
Նրա ներսում կարծես անընդհատ մի խնդրանք է հնչում. «Խնդրում եմ, մնա։ Ես ամեն ինչի պատրաստ եմ, միայն թե չհեռանաս»։
Բայց այն հարաբերությունները, որոնցում մեկը մշտապես փորձում է ուշադրության արժանանալ, իսկ մյուսն ինքն է որոշում՝ երբ ուշադրություն ցուցաբերել, հազվադեպ են մարդուն ապահովության զգացում տալիս։
Փորձեք այդ մտածելակերպը փոխարինել մեկ ուրիշով։
«Ես ուզում եմ հարաբերություններ, որտեղ կա փոխադարձ հետաքրքրություն, հարգանք ու հոգատարություն։ Որտեղ երկուսս էլ պատրաստ ենք ժամանակ և ջանք ներդնել մեր մտերմությունը պահպանելու համար»։
Սա չի նշանակում, թե Դուք կատարյալ զուգընկեր եք պահանջում։ Պարզապես սկսում եք հասկանալ, որ միայն հարաբերություններ ունենալը դեռ երջանկության երաշխիք չէ։ Պետք չէ անվերջ ուշադրություն խնդրել։ Սիրո արժանանալու համար պարտադիր չէ հրաժարվել սեփական կարիքներից։ Իսկ մտերմությունը չպետք է վերածվի մի մրցակցության, որտեղ մեկը մշտապես փորձում է ապացուցել, որ արժանի է սիրո։
Դուք կարող եք սեր ցանկանալ, կարոտել ինչ-որ մեկին և վախենալ միայնությունից։ Բայց միաժամանակ կարող եք նաև հասկանալ, որ երբեմն ավելի լավ է մենակ լինել, քան շարունակել Ձեզ չհամապատասխանող հարաբերությունները։
Ոչ թե «թեկուզ մեկը լինի կողքիս», այլ «ես պարտավոր չեմ մնալ ինձ չհամապատասխանող մարդու հետ»
Երբեմն միայնության վախն այնքան ուժեղ է լինում, որ մարդը նախընտրում է արդեն ծանոթ ցավը, քան անհայտ ապագան։ Վերադառնում է նրանց մոտ, ովքեր իրեն վիրավորել են։ Հազվադեպ ցուցաբերվող ուշադրությունը համարում է խորը կապվածության ապացույց։ Ինքն իրեն համոզում է, թե եթե մի փոքր էլ համբերի, զուգընկերը վերջապես կփոխվի։
Ինչո՞ւ է այդպես լինում։ Որովհետև միայնությունը երբեմն կարող է անտանելի թվալ։ Հատկապես այն մարդկանց համար, ովքեր սովոր են սեփական արժեքը գնահատել ուրիշների հետ ունեցած հարաբերություններով։
Բայց մտերմության կարիք ունենալը չի նշանակում, թե պետք է համաձայնել ցանկացած մարդու հետ հարաբերությունների միայն այն պատճառով, որ նա պատրաստ է Ձեր կողքին լինել։
Կարող եք ինքներդ Ձեզ ասել.
«Ես ուզում եմ սիրել և սիրված լինել, բայց պարտավոր չեմ մնալ այնտեղ, որտեղ ինձ վատ եմ զգում։ Ես կարող եմ կարոտել մարդուն և միաժամանակ հասկանալ, որ նրա հետ հարաբերություններն ինձ չեն համապատասխանում»։
Սա կոչ չէ բոլորից անկախանալու կամ ինքներդ Ձեզ համոզելու, թե ոչ ոքի կարիքը չունեք։ Մեզ բոլորիս անհրաժեշտ են մտերմությունը, շփումը, ջերմությունն ու աջակցությունը։ Բայց ուրիշի կարիքն ունենալը դեռ չի նշանակում, որ պետք է հրաժարվեք սեփական սահմաններից։
Երբ սովորում եք հաղթահարել միայնության զգացումը, ավելի ազատ եք դառնում հարաբերություններ ընտրելու հարցում։ Այլևս ստիպված չեք լինում վախից կառչել որևէ մեկից։ Եվ այդ ժամանակ փոխվում է նաև Ձեր հարցը։ «Ո՞վ կհամաձայնի ինձ հետ լինել» մտածելու փոխարեն սկսում եք հարցնել ինքներդ Ձեզ. «Իսկ ո՞ւմ հետ եմ ես իսկապես ուզում լինել»։
Ինչ է փոխվում, երբ այլևս չեք առաջնորդվում պակասի զգացումով
Կարող եք որքան ուզում եք ինքներդ Ձեզ կրկնել, թե ընտրում եք առատությունն ու բարեկեցությունը։ Բայց եթե ոչինչ չեք անում, դժվար թե կյանքում ինչ-որ բան փոխվի։ Խոսքն այն մասին չէ, թե պետք է անտեսեք Ձեր կարիքները, դադարեք օգնություն խնդրել կամ արգելեք ինքներդ Ձեզ անհանգստանալ դժվարությունների պատճառով։ Առավել ևս պետք չէ մեղադրել ինքներդ Ձեզ անհաջողությունների համար՝ կարծելով, թե դրանք Ձեր սխալ մտքերի հետևանքն են։
Մենք չենք կարող վերահսկել այն ամենը, ինչ տեղի է ունենում մեր կյանքում։ Մեր առողջությունը, տնտեսական իրավիճակը, ուրիշների որոշումները, պատահական հանգամանքներն ու մեր ունեցած հնարավորությունները մեծ ազդեցություն ունեն մեր կյանքի վրա։ Բայց կան բաներ, որոնք կարող ենք աստիճանաբար փոխել։
Այսպես աստիճանաբար մարդը սովորում է ավելի շատ հենվել սեփական ուժերի վրա։ Ոչ թե որովհետև այլևս ուրիշների կարիքը չունի, այլ որովհետև դադարում է իրեն լիովին անօգնական զգալ կյանքի դժվարությունների առաջ։
Փորձեք Ձեր ցանկությունն այլ կերպ ձևակերպել
Գուցե հենց հիմա Ձեզ ամենից շատ փող է պակասում, սեր, գնահատանք, հանգստություն կամ ապագայի հանդեպ վստահություն։ Պետք չէ ձևացնել, թե դրանք կարևոր չեն։ Ավելի լավ է փորձել հասկանալ, թե իրականում ինչ եք ուզում և ինչ կարող եք անել դրան հասնելու համար։
Ինքներդ Ձեզ երեք հարց տվեք։
1. Ի՞նչ եմ ես իրականում ուզում
Ոչ թե պարզապես փող, այլ ֆինանսական կայունություն։ Ոչ թե պարզապես հարաբերություններ, այլ փոխադարձ սեր։ Ոչ թե պարզապես աշխատանք, այլ արժանապատիվ վաստակելու և սեփական աշխատանքի կարևորությունը զգալու հնարավորություն։
Փորձեք մտածել ոչ միայն այն մասին, թե ինչն է Ձեզ պակասում, այլև այն մասին, թե ինչպիսին եք ուզում տեսնել Ձեր կյանքը, երբ արդեն ունենաք ցանկալի բանը։
2. Ինչի՞ն եմ ես համաձայնում միայն այն վախից, որ երկրորդ հնարավորություն չի լինելու
Գուցե հանդուրժում եք անհարգալից վերաբերմունքը, հետաձգում կարևոր որոշումները կամ հրաժարվում սեփական ցանկություններից։ Գուցե Ձեզ թվում է, թե պետք է համաձայնել առաջին իսկ առաջարկին, որովհետև երկրորդը կարող է այլևս չլինել։
Այս հարցին անկեղծ պատասխանելը կօգնի հասկանալ, թե որ դեպքերում է վախը խանգարում Ձեզ ազատ ընտրություն կատարել։
3. Ինչպե՞ս կվարվեի, եթե վստահ լինեի, որ կարող եմ ընտրել և աստիճանաբար փոխել իմ կյանքը
Ոչ թե՝ «Թող ինչ-որ մեկը գա ու փրկի ինձ», այլ՝ «Ես կարող եմ աջակցություն և նոր հնարավորություններ փնտրել»։
Ոչ թե՝ «Թող ինչ-որ մեկն ինձ սիրի», այլ՝ «Ես ուզում եմ այնպիսի հարաբերություններ կառուցել, որտեղ սերը փոխադարձ կլինի»։
Ոչ թե՝ «Թող գոնե մի բան ինձ բաժին հասնի», այլ՝ «Ես պատրաստ եմ դիտարկել տարբեր հնարավորություններ և ընտրել այն, որն իսկապես ավելի լավը կդարձնի իմ կյանքը»։
Սրանք կախարդական խոսքեր չեն և չեն երաշխավորում, որ ամեն ինչ անպայման կստացվի այնպես, ինչպես պատկերացրել եք։ Դրանք պարզապես օգնում են հիշել, որ Դուք նույնպես կարող եք ազդել Ձեր կյանքի ընթացքի վրա, ոչ թե միայն սպասել, որ հանգամանքները մի օր ինքնուրույն կփոխվեն։
Գուցե հենց այստեղից էլ սկսվում է ամենակարևոր փոփոխությունը։ Դուք այլևս հնարավորությունները չեք գնահատում միայն նրանով, թե որքան արագ դրանք կարող են ազատել Ձեզ ցավից կամ անհանգստությունից։ Փոխարենը սկսում եք մտածել, թե այդ ընտրությունն ինչ հետևանքներ կունենա ապագայում։
Մի ամաչեք այն բանի համար, ինչի կարիքն ունեք։ Մի փորձեք ինքներդ Ձեզ համոզել, թե Ձեզ ոչինչ պետք չէ։ Դուք լիովին իրավունք ունեք սեր, փող, գնահատանք, աջակցություն և ավելի լավ կյանք ցանկանալու։ Բայց թույլ մի տվեք, որ ինչ-որ բանի պակասը Ձեր փոխարեն որոշի, թե ինչին պետք է համաձայնեք։
Թող Ձեզ առաջնորդի ոչ թե հուսահատ «գոնե մի բան ստանամ» միտքը, այլ հստակ պատկերացումը, թե իրականում ինչ եք ուզում և ինչ եք պատրաստ անել դրան հասնելու համար։
Փորձեք ավարտել այս նախադասությունը.
«Ես այլևս չեմ ուզում համաձայնել ամեն ինչի։ Ես ընտրում եմ…»
Երբեմն հենց այս պարզ մտքից է սկսվում ավելի գիտակցված ընտրությունը, իսկ դրա հետ միասին՝ նաև իրական փոփոխությունները։
Գրանցվիր մեր 
