fbpx
Գլխավոր ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ ԱՌՈՂՋՈՒԹՅՈՒՆ ԵՎ ԲՆՈՒԹՅՈՒՆ Կատատումբոի ամպրոպները: Բնության ֆենոմեն Վենեսուելայում

Կատատումբոի ամպրոպները: Բնության ֆենոմեն Վենեսուելայում

Վենեսուելայի հյուսիս արևմուտքում, որտեղ Կատատումբո գետը թափվում է Մարակաիբո լիճ, հանելուկային և անչափ գեղեցիկ բնական երևույթներ են անընդհատ կատարվում:

Կատատումբոյի վրա առաջացած ամպրոպաբեր ամպը, տարվա մեջ արտադրում է մոտ միլիոն ամպրոպ, որոնցից ամեն մեկի հզորությունը կազմում է մոտ 400 000 ամպեր: Անընդհատ, փոփոխելով մեկմեկու, երկինքը ճեղքում են 10 և ավելի կմ երկարությամբ հսկայական էլեկտրական լիցքեր: Այս ֆենոմենը համարվում է աշխարհում ամենամեծ օզոն արտադրողներից մեկը: Ամենահետաքրքրականն այն է, որ այդ ինտենսիվության ամպրոպների պարագայում, ամպրոպային պայթյուններ պրակտիկորեն չեն լսվում:

amazing-nature-008

Ամպրոպները տեսանելի են ոչ միայն մրրիկների օրերին, որոնք այստեղ տևում են տրվա մեջ 150 օր, այլ նաև սովորական օրերին՝ ամեն օր 10 ժամ: Այս հաջորդականության պատճառով այն անվանել են Մարակաիբոի Փարոս, քանի որ հարյուրամյակներ այն օգնել է նավերին կողմնորոշվել:

K3oOxUBFC7dQm9EMW2kEcrUGuHl4G4

Այսպիսի տարօրինակ երևույթի առաջացման հիմնական պատճառը գիտնականները համարում են մեթանը, որով հարուստ է այս ճահճային տարածքի մթնոլորտը: Մարակաիբո լիճ թափվող Կատատումբո գետը անցնում է շատ մեծ ճահիճներով, լվանալով օրգանական նյութերը, որոնք էլ քայքայվելով առաջացնում են մեթանի հսկայական իոնիզացված ամպեր: Հետո դրանք բարձրանում են շատ բարձր շերտեր, որտեղ էլ ցրվում են Անդերից եկած քամիներով: Մեթանը թուլացնելով ամպում գտնվող օդի մեկուսացնող հատկությունները, առաջացնում է ամպրոպների հաճախակի առաջացում:

Կատատումբոի ամպրոպների առաջին պատմական հիշատակումը վերագրվում  է 1595թ., երբ սեր Ֆրենսիս Դրեյքը պատրասվում էր գրոհով գրավել Մարակաիբո քաղաքը: Նա նպատակ ուներ հարձակվել գիշերային խավարի ներքո, սակայն զինվորները, որոնք պահպանում էին քաղաքը, տեսան նրան, երբ հզորագույն ամպրոպը լուսավորեց շուրջբոլորը:

Նաև այս ապրոպների մասին հիշատակում կա 1579թ. թվագրված Լոպե դե Վեգայի «La Dragontea» պոեմում:

Պրուսական հետազոտող Ալեքսանդր ֆոն Գումբոլտը Կատատումբոի ամպրոպները նկարագրում էր որպես «էլեկտրական պայթյուններ»: Իտալացի աշխարհագետ Ագուստին Կոդացցիին  այս ֆենոմենը նկարագրում էր որպես «ամպրոպներ, որոնք առաջանում են Զուլիայի գետերից մեկում»: Զուլիան՝ Վենեսուելայի նահանգներից մեկի անվանումն է, որտեղ էլ գտնվում է Մարակաիբոն: Զուլիա նահանգի գերբի վրա ի պատիվ Կատատումբոի ֆենոմենի՝ պատկերված է ամպրոպ:

bhtHAujTGhkUaDUOFaFTBBoVpqJjqp

Հետաքրքիր է, որ ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության և ոչ մի հուշարձան մետեորոլոգիական երևույթ չէ: Սակայն Վենեսուելայի իշխանությունները փորձում են Կատատումբոի ամպրոպները դարձնել առաջին բնական երևույթը, որն ընդգրկված կլինի այդ ցուցակում:

 

կարդացեք նաև

Կենդանակերպի նշաններից ո՞վ է ամենաուժեղը և ինչո՞ւմ է կայանում նրա ուժը

Աստղաբանները միշտ նշում են, որ բնավորությունը, խառնվածքը և շատ այլ բաներ կախված են ծննդյան ամսաթվից: Եկեք պարզենք, թե ով է ամենաուժեղը (և խոսքը ֆիզիկական...

Գիտելիքներ ստուգող ԹԵՍՏ․ կկարողանա՞ք հավաքել 10/10

Հարգելի ընթերցողներ, պատրա՞ստ եք ստուգել Ձեր ընդհանուր գիտելիքները տարբեր ոլորտներին առնչվող հարցերից բաղկացած մեր այս թեստի օգնությամբ: Մեր այս թեստը սպասում է իր հաղթողներին:...

Հայրենիքից հեռու, բայց ավելի քան հայկական: Մեջբերումներ Վիլյամ Սարոյանի ստեղծագործությունից

Վիլյամ Սարոյան՝ անուն, որ ասոցացվում է թե՛ հայկական, թե՛ ամերիկյան գրականության ու արվեստի հետ և այս երկու տարբեր միջավայրերում էլ առաջացնում նույն ջերմությունն ու...

Սիրային հարցերում ամենահաջողակ Կենդանակերպի 4 նշան

Խոյ Զգայուն, իմպուլսիվ և սիրային հարցերում բռնկուն։ Սիրահարվում են առաջին հայացքից։ Նրանց կիրքը ճանապարհին ավերում է ամեն ինչ։ Այս որակը դրսևորվում է ամբողջ կյանքի ընթացքում։...

Մաշա Մնջոյանը փայլուն ելույթից հետո անցել է ավստրալական «Ձայնը» նախագծի հաջորդ փուլ (տեսանյութ)

«Հայաստանի ձայնը 2013» հեռուստանախագծի հաղթող Մաշա Մնջոյանն ավստրալական «Ձայն»-ի կույր լսումների ընթացքում փայլուն ելույթից հետո հանդիսատեսին գերել է նախագծի երկրորդ փուլում։ Երգչուհին «մենամարտել» է մեկ...