Գլխավոր ԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ Արեգակնային համակարգի ամենա-ամենաները

Արեգակնային համակարգի ամենա-ամենաները

Մեր արեգակնային համակարգում կան բազմաթիվ մոլորակներ, մոլորակակերպեր, աստերոիդներ, գիսաստղեր և շատ ու շատ տիեզերական այլ օբյեկտներ: Այս նյութում դուք կծանոթանաք  արեգակնային համակարգի ամենաբարձր լեռան, ամենամեծ կիրճի և այլ ամենաների հետ:

Ամենաբարձր  լեռը

Արեգակնային  համակարգի  ամենաբարձր  լեռը  իրականում  Մարսի  վրայի  Օլիմպոսը  չի,  ինչպես  մենք  գիտենք:  Օլիմպոսը  ամենաբարձրն  է  համարվել  մինչև  1997  թվականը,  երբ  Համլ  աստղադիտակը  հայտնաբերեց  Վեստա  աստերոիդի  հարավային  բևառում  գտնվող   «Rheasilvia  central  peak» լեռը: Լեռն ունի 22կմ  բարձրություն  և  շուրջ  200կմ  տրամագիծ: Այն ձևավորվել է մոտ 3.8 միլիարդ տարի առաջ և այդ ժամանակ այն ունեցել է գրեթե 25 կմ բարձրություն, սակայն մոտ 1 միլիարդ տարի առաջ նրա հենց գագաթին է բախվել երկնաքար, որի արդյունքում նրա բարձրությունը կրճատվել է 3 կմ-ով: Դա է փաստում նրա գագաթի վրա գտնվող հարվածային խառնարանը, որն ունի 13 կմ տրամագիծ:

Картинки по запросу rheasilvia

Похожее изображение

Ամենամեծ  կիրճը

Մարս մոլորակի վրա գտնվող Մարիների հովիտը համարվում է մեր արեգակնային համակարգի ամենամեծ կիրճերի համակարգը: Այն այդպես է անվանվել ի պատիվ ամերիկյան «Մարիներ» նախագծի, որի  շրջանակներում 1971-1972 թվականներից ամերիկյան «Մարիներ-9» սարքը հայտնաբերեց կիրճը: Այն տեղակայված է Թարսիս նահանգից հյուսիս-արևմուտք և ձգվում է հասարակածի ուղությամբ: Հովիտն ունի 4500 կմ երկարություն, 200 կմ լայնություն և մինչև 11 կմ խորություն: Կիրճը գերազանցում է հանրահայտ Գրանդ-Կոնյոնը երկարությամբ 10, լայնությամբ և խորությամբ 7 անգամ: Մարիների հովիտի ձևավորման վերաբերյալ առաջ է քաշվել բազմաթիվ վարկածներ, սակայն դրանցից ամենահավանականը երկուսն են: Ըստ առաջինի այն առաջացել է Մարսի ձևավորման վաղ ժամանակահատվածում՝ մոլորակի սառեցման հետևանքով, իսկ մյուս վարկածի համաձայն՝ հովիտը ի հայտ է եկել այն ժամանակ, երբ հեռացել է մոլորակի մակերևույթի տակի լավան:


Ամենամեծ  հրաբուխը

Մեր արեգակնային համակարգի ամենամեծ հրաբուխը՝ Մարսի Օլիմպոս լեռն է, որն ունի 21.9 կմ բարձրություն, 540 կմ տրամագիծ և զբաղեցնում է 300,000  կմ2 տարածք: Նրա հենց գագաթի վրա է գտնվում հրաբխային խառնարանը, որն իր հերթին ունի 85 կմ երկարություն, 60 կմ լայնություն և 3 կմ խորություն: Լեռան գագաթի վրա մթնոլորտային ճնշումը հասնում է 2 %-ի, հատկանշական է, որ Էվերեստի վրա մթնոլորտային ճնշումը կազմում է 25 %: Օլիմպոսը առաջացել է 3.383 միլիարդ տարի առաջ և համարվում է հանգած հրաբուխ: Լեռան լայնությունը գերազանցում է բարձրությանը 3 անգամ, և դա փաստում է այն մասին, որ  հրաբխի ժայթքումը տեղի է ունեցել երկար ժամանակ: «Mars Express» սարքավորման կողմից կատարված լուսանկարները անալիզի ենթարկելուց հետո պարզ դարձավ, որ նրա վրայի ամենաթարմ լավայի շերտն ունի 2 միլիոն տարվա պատմություն և հնարավոր է, որ մոտ ապագայում հրաբուխը կգործի և կժայթքի:

Картинки по запросу olympos mons mars

Картинки по запросу olympos mons mars

Ամենամեծ  ժայռը

Երբ 1986 թվականի հունվարին «Վոյաջեր-2» զոնդը մոտեցավ Ուրան մոլորակի բնական արբանյակներից մեկին՝ Միրանդաին, այն կատարեց բազմաթիվ լուսանկարներ և ուղարկեց երկիր, որոնք ենթարկվեցին մի շարք անալիզների: Նկարներից մեկում երևում է Միրանդայի վրա մեծ ժայռ, որը հետագայում պարզվեց, որ ունի 5 կմ բարձրություն, իսկ 2016 թվականին նոր ուսումնասիրությունները ցույց տվեցին, որ ժայռն ունի ավելի քան 20 կմ բարձրություն, որով էլ համարվեց արեգակնային համակարգի ամենաբարձր ժայռը, այն կոչվեց «Վերոնա»: Ժայռի ծագումը դեռևս անհայտ է:

Ամենամեծ  խառնարանը

Դրանք հիմնականում երկուսն են, առաջինը ըստ գիտնականների, կասկածի տակ է դրված, բայց երկրորդը հաստատված է:

Առաջինը՝ Մարսի «հյուսիսային բևեռային ավազանը», որը զբաղեցնում է մոլորակի տարածքի մոտ 40%-ը։ Ըստ որոշ գիտնականների առաջացել է որևէ հսկա օբյեկտի՝ հավանաբար երկնաքարի հետ բախման արդյունքում միլիարդավոր տարիների առաջ, որը ունեցել է մարսի զանգվածի  2 %-ը:  Այն ունի մոտ 10,600 x 8,500 կմ տրամագիծ։

Վարկած կա, որ ժամանակին Մարսը ունեցել է 3 բնական արբանյակ և նրանցից մեկը ընկել է մարսի վրա: Սակայն այս փաստերը դեռ հստակ  չեն:

Картинки по запросу north polar basin mars

Երկրորդ՝ Մարսի «Ուտոպիա» հարթավայրը նույնպես համարվում է հարվածային խառնարան, այն զբաղեցնում է 2-րդ հորիզոնականը արեգակնային համակարգում: Ունի 3300 կմ տրամագիծ: Երբ  «Viking-2» տիեզերանավը վայրէջք կատարեց հարթավայր, կատարեց որոշ լուսանկարներ, այնուհետև այդ լուսանկարները ուղարկվեց երկիր և պարզ դարձավ, որ այս վայրում թափված քարաբեկորները կազմված են բարդ շերտավոր ապարներից:

Картинки по запросу utopia mars

Հրապարակման ներկայացրեց՝ Արսեն Վարդանյանը

[infobox title=’Ուշադրություն’]Դուք նույնպես կարող եք հրապարակել Ձեր նյութը Mediamag.am-ում։ Նյութը հրապարակելու համար սեղմեք ներքևի կոճակը. [/infobox]

Հրապարակիր քո նյութը

Загрузка…

 

կարդացեք նաև

Գեորգի Գյուրջիևի 63 կարճ խորհուրդները իր դստերը

Գեորգի Գյուրջիևը հայազգի մտավորական, միստիկ, հոգևոր ուսուցիչ, կոմպոզիտոր, պարուսույց և փիլիսոփա էր: Ներքին կատարելագործման «քառակի ճանապարհ» ուսմփունքի հեղինակն է: Այս ամենից բացի նա չափազանց...

Արքայադստերից մինչև կախարդ։ Ինչպե՞ս են փոխվում հարսանիքից հետո Կենդանակերպի նշանի կանայք

Երբեմն ուղղակի քար ես կտրում, թե ինչպես են ամուսնությունից հետո փոխվում կանայք։ Որոշ աղջիկներ հարսանիքից հետո դառնում են իսկական օջախի պահապաններ, իսկ մյուսները բառացիորեն...

ԹԵՍՏ. Ընտրեք կողպեքը, որը կբացի Ձեր անձի գաղտնիքները

Այս անձնային ԹԵՍՏԸ թույլ կտա Ձեզ իմանալ որոշ հետաքրքիր փաստեր Ձեր անձի մասին և դուրս կբերի այն բանալին, որը համապատասխանում է Ձեր ընտրությանը:   Նախ նայեք...

Մարդկությանը մնացել է 49 տարի: Հսկայական երկնաքարը թռչում է դեպի Երկիր

Աշխարհի վերջի ժամկետը հայտնի է՝ 2068 թվական, գրում է ռուսական Life.ru տեղեկատվական պորտալը: Կործանիչ երկնաքարը ուղղությունը վերցրել է դեպի Երկիր և այս անգամ, թվում...

Ընտրեք ծաղիկը և իմացեք, թե որն է Ձեր սիրո լեզուն

Շատ հաճախ մենք սխալվում ենք, կարծելով, որ բոլորը սիրում են միանման: Իրականում կան անվերջ տարբեր տարբերակներ, թե ինչպես կարելի է սիրել, և առաջին հերթին՝...