Ինչպես զարգացնել կարգապահություն. հոգեբանները նշել են հաջողության հասնելու առանցքային սովորությունները

Ամենակարգապահ մարդկանց միավորում են մի շարք ընդհանուր սովորություններ։ Դրանք ոչ միայն շատ արդյունավետ են, այլև հաստատված են հոգեբանական ու վարքաբանական հետազոտություններով։ Ի վերջո, նեյրոկենսաբանությունն ապացուցում է, որ կարգապահությունը պարզապես բնածին կամքի ուժ չէ, այլ ուղեղում նոր նեյրոնային կապեր ստեղծելու գործընթաց։ Ժամանակի ընթացքում սա օգնում է ճիշտ որոշումներ կայացնել գրեթե ավտոմատ կերպով և իզուր չվատնել մտավոր էներգիան։

Կարգապահությունը նպատակներին հասնելու ամենակարևոր նախապայմաններից է։ Mediafax-ը գրում է, որ հաճախ մարդիկ այն ասոցացնում են կոշտ սահմանափակումների կամ իրենք իրենց շատ խիստ դատելու հետ։ Բայց հոգեբանները պնդում են հակառակը՝ իրական նպատակն այնպիսի սովորությունների ձևավորումն է, որոնք պարզապես կբարելավեն մեր կյանքը։ Գիտությունն արդեն ապացուցել է՝ դրական մոտեցմամբ ստեղծված օրակարգն անհամեմատ ավելի հաստատուն է, քան վախի կամ անընդհատ ինքնապարտադրանքի վրա հիմնվածը։

Այդ իսկ պատճառով հաջողակ ու կարգապահ մարդիկ առաջնորդվում են մի քանի հստակ ու գործուն կանոններով։

Արդյունավետության հիմքը. վաղ արթնանալու արվեստը

Առաջին և թերևս ամենատարածված սովորությունը վաղ արթնանալն է։ Այն թույլ է տալիս ավելի խելամիտ տնօրինել օրն ու լինել շատ ավելի արտադրողական։

«Ցանկալի է, սակայն, որ այս սովորությունը ձևավորվի կամաց-կամաց՝ հատկապես նրանց մոտ, ովքեր սիրում են ուշ քնել և ուշ արթնանալ»,– նշում է պարբերականը։

Ֆիզիոլոգիայի տեսանկյունից սա շատ տրամաբանական է. կտրուկ փոփոխությունները խախտում են օրգանիզմի բնականոն ռիթմերը՝ առաջացնելով քրոնիկ հոգնածություն։ Շատ ավելի արդյունավետ է զարթուցիչն ամեն օր հետ տալ ընդամենը 15 րոպեով, մինչև նոր գրաֆիկն օրգանիզմի համար կդառնա սովորական։

Ֆիզիկական ակտիվություն և սթրեսի կառավարում

Կանոնավոր մարզումները նվազեցնում են սթրեսը, օգնում են թոթափել մտավոր լարվածությունն ու բարելավել կենտրոնացումը։ Շարժման ընթացքում արտադրվող էնդորֆիններն ու դոֆամինն անմիջապես խթանում են ուղեղի այն հատվածները, որոնք պատասխանատու են նպատակասլացության և ինքնավերահսկողության համար:

Ամենևին պարտադիր չէ զբաղվել ծանր կամ ուժասպառ անող սպորտով։ Օրական 15-20 րոպե թեթև վարժություններն անգամ լիովին բավական են առաջին դրական փոփոխությունները նկատելու համար։

Կարդացեք նաև՝ Ինչպես բարձրացնել ինքնագնահատականը. 9 աշխատող մեթոդներ

Ճիշտ սնունդ, ջրային բալանս և օրվա պլանավորում

Այս ամենին գումարվում է նաև բավարար քանակությամբ ջուր խմելն ու ճիշտ սնվելը։ Ընդ որում, օրվա ընթացքում ամենակարևոր կերակուրներից մեկը նախաճաշն է։

«Թեև դա խիստ պարտադիր չէ, բայց կարգապահ մարդիկ սովորաբար շատ ուշադիր են օրվա առաջին սննդի հանդեպ»,– նշվում է նյութում։

Հաջողության հասնելու համար նույնքան կարևոր է օրը պլանավորել հենց առավոտյան։ Անելիքների ցանկ (to-do list) կազմելն օգնում է խելամիտ կառավարել ժամանակը և առավելագույնի հասցնել արդյունավետությունը։ Ժամանակակից մենեջմենթում շատ կիրառելի է «ժամանակի բլոկավորման» (time-blocking) մեթոդը։ Երբ օրվա յուրաքանչյուր հատված ունի իր հստակ անելիքը, դուք խուսափում եք միանգամից մի քանի գործի հետևից վազելուց և ուղեղն ավելորդ չեք ծանրաբեռնում։

Գիտակցվածություն (Mindfulness) որպես կայունության գրավական

«Ի վերջո, գիտակցվածության պրակտիկան և նպատակների վրա կենտրոնանալը, անկասկած, ամենակարևոր սովորություններից է»,– եզրափակում են հրապարակման հեղինակները։

Գիտակցվածությունը պարզապես նորաձև հասկացություն չէ, այլ աշխատող գործիք. այն թույլ է տալիս կողքից հետևել սեփական մտքերին ու հույզերին։ Նման մոտեցումն օգնում է ժամանակին նկատել գերհոգնածության (burnout) նշաններն ու խուսափել իմպուլսիվ քայլերից։ Օրինակ՝ գործն անելու փոխարեն սոցցանցերում անիմաստ ժամանակ վատնելուց, ինչը հաճախ խանգարում է պահպանել կարգապահությունն ու շեղում է հիմնական նպատակներից։