Ուժեղ մարդը նա չէ, ում երբեք չեն վիրավորում։ Նրան էլ են քննադատում, փորձում խայթել, արժեզրկել կամ անհարմար դրության մեջ դնել։ Պարզապես նա չի արձագանքում այնպես, ինչպես սպասում է դիմացինը։
Գլխավոր միտքը
Նվաստացնելու փորձի հիմքում հաճախ ցանկությունն է՝ ձեզ հանել հավասարակշռությունից և ձեր հուզական արձագանքի հաշվին ուժեղ երևալ։ Ուժեղ մարդը չի շտապում բարկանալ կամ արդարանալ․ նա պահում է հանգստությունը, նկատում է մանիպուլյացիան և պատասխանում այնպես, որ վերահսկողությունը չանցնի վիրավորողի ձեռքը։
Նվաստացնելու փորձի հիմքում սովորաբար նույն բանն է․ մարդը ուզում է ձեզ հանել հավասարակշռությունից, որպեսզի ինքն իրեն ավելի ուժեղ զգա։ Եթե դուք սկսում եք բարկանալ, արդարանալ կամ նույն կոպտությամբ պատասխանել, նա հասնում է իր նպատակին․ ստանում է ձեր հուզական արձագանքը։
Ուժեղ մարդիկ այլ կերպ են վարվում։ Նրանք պահում են հանգստությունը, արագ հասկանում են՝ որտեղ է մանիպուլյացիան, և պատասխանում այնպես, որ անհարմար վիճակում հայտնվի ոչ թե իրենք, այլ վիրավորողը։
Կարճ ասած՝ նրանք չեն փորձում աղմուկով ապացուցել իրենց ուժը։ Նրանք պարզապես չեն տալիս դիմացինին այն հաճույքը, որի համար նա սկսել էր այդ խաղը։
Հոդվածում կարդացեք
- ինչպես արձագանքել թաքնված վիրավորանքին,
- երբ է լռությունն ավելի ուժեղ, քան պատասխանը,
- ինչպես չշփոթել ուրիշի կարծիքը իրականության հետ,
- ինչպես խոսակցությունը վերադարձնել առողջ սահմանների մեջ,
- ինչու էմոցիոնալ սառնությունը երբեմն լավագույն պաշտպանությունն է։
1. Նրանք ստիպում են բացատրել թաքնված վիրավորանքը
Պասիվ ագրեսիան շատ հաճախ թաքնվում է «կատակի», «ուղղակի կարծիքի» կամ «անմեղ նկատողության» տակ։ Օրինակ՝ «այսօր շատ վատ տեսք ունես», «հետաքրքիր է՝ դու ոնց ես այդ գործին հասել», «դե դու միշտ էլ մի քիչ այդպիսին ես եղել»։
Շատերը նման պահին անմիջապես սկսում են պաշտպանվել։ Ուժեղ մարդը հակառակն է անում․ նա հանգիստ խնդրում է բացատրել ասվածը։
Ինչ կարելի է ասել․
«Ի՞նչ նկատի ունես կոնկրետ»։
«Ինչո՞ւ հիմա դա ասացիր»։
«Ճի՞շտ եմ հասկանում, որ փորձում ես ինձ վիրավորել»։
Այս հարցերը մարդուն կանգնեցնում են իր խոսքի առաջ։ Եթե նա իսկապես փորձում էր խոցել, արդեն չի կարող թաքնվել «ես ուղղակի կատակ արեցի» ձևակերպման հետևում։
Պասիվ ագրեսիան ուժեղ է այնքան ժամանակ, քանի դեռ մնում է կիսաթաքնված։ Հենց ստիպում եք այն բարձրաձայն բացատրել, դրա ազդեցությունը թուլանում է։
Միայն թե հարցը պետք է տալ հանգիստ։ Ոչ վիրավորված, ոչ հարձակվողական տոնով։ Պարզ, սառը և վստահ։
2. Նրանք չեն շտապում արդարանալ
Երբ մարդը փորձում է խայթել, նա հաճախ սպասում է, որ դուք կսկսեք ապացուցել հակառակը։ Օրինակ՝ ասում է․ «Այսօր շատ հոգնած ու վատ տեսք ունես»։ Շատերն անմիջապես կսկսեն բացատրել՝ քիչ եմ քնել, ծանր օր եմ ունեցել, իրականում այդքան էլ վատ չեմ։
Բայց միշտ չէ, որ պետք է մտնել այդ խաղի մեջ։ Երբեմն ավելի ուժեղ է խոսքը վերցնել ու հումորով չեզոքացնել։
Կարելի է պատասխանել․
«Ճիշտ ես, այսօր գրեթե զոմբիի տեսք ունեմ։ Մնում է՝ երեկոյան մարդկանց վախեցնեմ միջանցքում»։
Այսպիսի արձագանքը կտրում է վիրավորանքի սրությունը։ Դուք չեք լարվում, չեք արդարանում, չեք ցույց տալիս, որ խոսքը ձեզ խոցեց։ Դրա փոխարեն ցույց եք տալիս, որ այն այնքան վտանգավոր չէ, որ դրանից պաշտպանվեք։
Հումորը այստեղ ինքնանվաստացում չէ։ Դա իրավիճակի վերահսկումը ձեր կողմ վերադարձնելու ձև է։
Բայց այս մեթոդը հարմար է թեթև հեգնանքի կամ մանր խայթոցների դեպքում։ Եթե մարդը բացահայտ վիրավորում է, ավելի ճիշտ է ոչ թե կատակել, այլ սահման դնել։
3. Նրանք կարողանում են լռել ճիշտ պահին
Երբեմն ամենաուժեղ պատասխանը ոչ թե սուր խոսքն է, այլ լռությունը։
Եթե ձեր հասցեին վիրավորական կամ նվաստացնող բան են ասում, մի շտապեք ծիծաղել, արդարանալ կամ վիճել։ Մի քանի վայրկյան դադար պահեք։ Նայեք մարդու աչքերի մեջ և թողեք, որ նրա ասածը «կախված մնա» օդում։
Այդ լռությունը հաճախ ավելի անհարմար է լինում հենց խոսողի համար։ Նա սպասում էր ձեր շփոթմունքին, բարկությանը կամ արագ պատասխանին, բայց դրա փոխարեն ստանում է հանգիստ, սառը դադար։
Դրանից հետո կարելի է ասել․
«Վերադառնանք թեմային»։
«Այս տոնը ինձ համար ընդունելի չէ»։
«Կշարունակենք, երբ խոսակցությունը նորմալ ձևով գնա»։
Այսպիսի լռությունը փախուստ չէ։ Դա նշան է, որ դուք պարտավոր չեք արձագանքել ամեն կոպիտ խոսքի։
Երբ մարդը տեսնում է, որ իր ասածը ձեզ չի շպրտում էմոցիոնալ վիճակի մեջ, նրա դիրքը թուլանում է։
4. Նրանք կարծիքը չեն ընդունում որպես փաստ
Մարդու ասածը միշտ չէ, որ ճշմարտություն է։ Երբեմն դա պարզապես նրա կարծիքն է։ Երբեմն՝ նախանձի, դժգոհության կամ ինքնահաստատվելու փորձի արտահայտություն։
Եթե ձեզ ասում են՝ «դու այդ գործին համապատասխան չես», դա դեռ փաստ չէ։ Եթե ասում են՝ «քեզ լուրջ չեն ընդունում», դա նույնպես կարող է լինել ոչ թե իրականության նկարագրություն, այլ փորձ՝ ձեզ կասկածի մեջ գցելու։
Ուժեղ մարդը չի շտապում ապացուցել, որ դիմացինը սխալ է։ Նա պարզապես չի թողնում, որ ուրիշի կարծիքը դառնա իր ինքնագնահատականի հիմքը։
Ինչ կարելի է ասել․
«Դա քո կարծիքն է»։
«Ես քեզ լսեցի, բայց համաձայն չեմ»։
«Դու իրավունք ունես այդպես մտածելու»։
Այս պատասխանները վեճ չեն բացում, բայց հստակ ցույց են տալիս՝ դուք չեք ընդունում այդ խոսքը որպես վերջնական ճշմարտություն։
Շատ կարևոր է տարբերել երկու բան․ ինչ-որ մեկը ինչ ասաց ձեր մասին, և ով եք դուք իրականում։ Դրանք միշտ չէ, որ կապ ունեն իրար հետ։
Շփման մեջ մարդկանց 10 վտանգավոր տեսակ. ինչպես ճանաչել նրանց, քանի դեռ ուշ չէ
Եթե ցանկանում եք ավելի լավ հասկանալ՝ ովքեր են մանիպուլյատորները, արժեզրկողները և պասիվ ագրեսորները, այս նյութը կօգնի ժամանակին նկատել վտանգավոր շփման նշանները։
5. Նրանք ուղիղ անվանում են մանիպուլյացիան
Կոպտությունը հաճախ փորձում են ներկայացնել որպես «անկեղծություն», «խորհուրդ» կամ «կոնստրուկտիվ քննադատություն»։ Բայց եթե խոսքի նպատակը ոչ թե օգնելն է, այլ ձեզ ցածր դիրքում դնելը, դա պետք է տեսնել։
Օրինակ՝ աշխատանքային քննարկման ժամանակ մեկը կարող է անձնական գնահատականներ տալ՝ իբր գործի մասին խոսելով։ Այդ դեպքում պետք չէ երկար պաշտպանվել։ Ավելի ճիշտ է խոսակցությունը վերադարձնել իր տեղը։
Ինչ կարելի է ասել․
«Եթե կա կոնկրետ դիտարկում, ասա կոնկրետ։ Անձնական գնահատականները թողնենք մի կողմ»։
Կամ՝
«Սա նախագծի քննադատություն չէ, այլ ինձ արժեզրկելու փորձ։ Վերադառնանք գործին»։
Այս ձևակերպումները հատկապես լավ են աշխատում, երբ խոսակցությունը տեղի է ունենում այլ մարդկանց ներկայությամբ։ Մանիպուլյատորները սովորաբար ուժեղ են այնքան ժամանակ, քանի դեռ իրենց պահվածքը հստակ չի անվանվել։
Երբ դուք հանգիստ ասում եք, թե իրականում ինչ է կատարվում, մարդը կորցնում է «ես պարզապես անկեղծ էի» պաշտպանությունը։
Կարևորը՝ չբղավել և չվերածել դա անձնական կռվի։ Ավելի ուժեղ է սառը, կարճ և հստակ ձևակերպումը։
6. Նրանք չեն կերակրում թունավոր մարդուն իրենց էմոցիաներով
Կան մարդիկ, որոնք հատուկ են խայթում, որպեսզի տեսնեն ձեր վիրավորանքը, զայրույթը կամ շփոթմունքը։ Նրանց համար ձեր արձագանքը հենց հաղթանակն է։
Այդպիսի մարդկանց հետ երկար բացատրությունները սովորաբար չեն օգնում։ Հակառակը՝ դրանք ավելի շատ նյութ են տալիս նոր հարձակումների համար։
Ուժեղ մարդը նման դեպքերում անցնում է սառը, կարճ պատասխանների։
«Հասկացա»։
«Ընդունեցի»։
«Ոչ»։
«Այո»։
«Այդպես չեմ քննարկելու»։
Գրավոր շփման մեջ սա նշանակում է՝ առանց երկար նամակների, առանց բացականչական նշանների, առանց գիշերվա կեսին գրված նյարդային պատասխանների։
Անձնական շփման մեջ՝ հանգիստ դեմք, կարճ խոսք, առանց ավելորդ բացատրությունների։
Երբ մարդը չի ստանում ձեր էմոցիոնալ արձագանքը, հաճախ կորցնում է հետաքրքրությունը։ Նա հասկանում է, որ ձեզանից չի ստանալու այն դրաման, որը փնտրում էր։
Բայց սա չի նշանակում ամեն ինչ լուռ կուլ տալ։ Եթե մարդը պարբերաբար անցնում է սահմանները, պետք է ոչ միայն չոր պատասխանել, այլ նաև սահմանափակել շփումը կամ հստակ կանոններ դնել։
7. Նրանք կարողանում են սարկազմով շրջել իրավիճակը
Երբ ինչ-որ մեկը չափից շատ է հետևում ձեր կյանքին, արտաքինին, աշխատանքին կամ անձնական ընտրություններին, կարելի է իրավիճակը շրջել շատ հանգիստ սարկազմով։
«Զարմանալի է, թե որքան ուշադիր ես հետևում իմ կյանքին»։
Կամ՝
«Շնորհակալ եմ իմ համեստ անձի հանդեպ այդքան ուշադրության համար»։
Կարելի է նաև ասել․
«Հաճելի է իմանալ, որ ես այդքան տեղ եմ զբաղեցնում քո մտքերում»։
Այս պատասխանները փոխում են դիրքերը։ Մարդը փորձում էր ձեզ դնել «ներքևում», բայց հանկարծ ինքն է հայտնվում այն մարդու դերում, ով չափազանց շատ ժամանակ է ծախսում ձեզ հետևելու վրա։
Սա լավ է աշխատում մանր խայթոցների, նախանձոտ մեկնաբանությունների և սոցիալական հեգնանքի դեպքում։
Իսկ եթե խոսքը լուրջ ճնշման, պարբերական նվաստացման կամ վիրավորական միջավայրի մասին է, միայն սարկազմը բավարար չէ։ Այդ դեպքում պետք է սահմաններ դնել, փաստերը ֆիքսել և հնարավորության դեպքում հեռանալ այդ ազդեցությունից։
Վերջում
Ուժեղ պատասխանը միշտ ամենակոպիտ պատասխանը չէ։ Երբեմն ուժը հանգիստ հարցն է, երբեմն՝ լռությունը, երբեմն՝ կարճ «ոչ»-ը, երբեմն էլ՝ խոսակցությունը դադարեցնելու կարողությունը։
Իրական ուժն այն է, երբ ուրիշի թունավոր պահվածքը չի որոշում ձեր ներքին վիճակը։
Մարդը կարող է փորձել ձեզ վիրավորել, բայց դուք պարտավոր չեք վերցնել այդ վիրավորանքը։ Այն, ինչ նա ասում է, հաճախ ավելի շատ պատմում է իր մասին, քան ձեր։
Իսկ այն, թե ինչպես եք արձագանքում դուք, արդեն պատմում է ձեր մասին։
Հաճախ տրվող հարցեր
Ինչպե՞ս պատասխանել մարդուն, որը փորձում է նվաստացնել
Ամենաարդյունավետը հանգիստ մնալն է, վիրավորանքը չընդունելը որպես փաստ և անհրաժեշտության դեպքում ուղիղ հարցնելը՝ «Ի՞նչ նկատի ունես» կամ «Ինչո՞ւ հիմա դա ասացիր»։
Պե՞տք է նույն կոպտությամբ պատասխանել
Սովորաբար՝ ոչ։ Նույն կոպտությամբ պատասխանելը ձեզ իջեցնում է նույն մակարդակին և հաճախ տալիս է վիրավորողին այն արձագանքը, որը նա ուզում էր ստանալ։
Ե՞րբ է պետք դադարեցնել շփումը
Եթե մարդը պարբերաբար խախտում է ձեր սահմանները, վիրավորում է, արժեզրկում կամ ստիպում է ձեզ մշտապես կասկածել ինքներդ ձեզ, միայն պատասխանները բավարար չեն։ Այդ դեպքում պետք է սահմանափակել շփումը կամ հնարավորության դեպքում հեռանալ այդ ազդեցությունից։
Գրանցվիր մեր 
