Ուրիշներին մշտապես գոհացնելու ձգտումը կարող է աննկատ թուլացնել մարդու ներքին մոտիվացիան։ Ընդ որում՝ նման վարքագիծը հաճախ ընկալվում է որպես քաղաքավարության և շրջապատի մարդկանց նկատմամբ հոգատար վերաբերմունքի դրսևորում։ Այս մասին գրում է Upworthy-ն՝ հղում անելով հոգեբան Մարկ Թրևերսի հետազոտությանը, որը հրապարակվել է Psychology Today-ում։
Պարբերականը նշում է, որ ուրիշների հույզերի նկատմամբ ուշադիր լինելն ինքնին դրական հատկանիշ է։ Հենց նման մարդկանց շնորհիվ է առօրյան ավելի հարմարավետ դառնում․ նրանք իրենց հետևից մաքրում են, պահպանում են ընդհանուր տարածքից օգտվելու կանոնները և հաշվի են առնում նաև մյուսների շահերը։
Սակայն խնդիրն սկսվում է այն ժամանակ, երբ մարդն իր յուրաքանչյուր քայլի համար սկսում է սպասել ուրիշների հավանությանը։
Ինչ է անհրաժեշտ կայուն մոտիվացիայի համար
Թրևերսի խոսքով՝ կայուն մոտիվացիայի ձևավորման համար անհրաժեշտ է երեք կարևոր բան․
- սեփական կարողությունների նկատմամբ վստահություն,
- այլ մարդկանց հետ կապի զգացում,
- ինքնուրույնություն՝ համոզվածություն, որ սեփական քայլերն անձնական ընտրության արդյունք են։
Հոգեբանը բացատրում է, որ հենց վերջին բաղադրիչն է աստիճանաբար թուլանում, երբ մարդը սովորում է իր որոշումների ճիշտ լինելը մշտապես ստուգել ուրիշների արձագանքով։
Երբ հավանություն փնտրելը սովորություն է դառնում
Ինչպես նշվում է հրապարակման մեջ, սկզբում նման վարքագիծը կարող է բոլորովին անվնաս թվալ։ Մարդը կարող է նոր նախագիծ սկսելուց առաջ խորհրդակցել զուգընկերոջ հետ, ուշադիր հետևել զրուցակիցների արձագանքներին կամ հրապարակում անելուց հետո անհանգիստ սպասել մարդկանց գնահատականին։
Սակայն ժամանակի ընթացքում սա կարող է դառնալ ինքնաբերաբար կրկնվող վարքագիծ։
«Դա դառնում է մոտիվացիան սպանող սովորություն, երբ վերածվում է ռեֆլեքսի, որը հուշում է․ «Ես չեմ գործի, մինչև չիմանամ, որ ինչ-որ մեկը հավանություն է տալիս»», — բացատրում է հոգեբանը։
Նրա խոսքով՝ նման իրավիճակում ուղեղն աստիճանաբար դադարում է հաճույք ստանալ սեփական ձեռքբերումներից և սկսում է պարգևատրում փնտրել միայն ուրիշների հավանության մեջ։ Ժամանակի ընթացքում հենց սա էլ թուլացնում է մարդու ներքին մոտիվացիան։
Ինչի կարող է հանգեցնել ուրիշներին մշտապես գոհացնելու ցանկությունը
Նյութում ներկայացվում է նաև հոգեբան Շանել Ֆրիմենի կարծիքը։ Նա զգուշացնում է, որ ուրիշների սպասումներին անընդհատ համապատասխանելու ձգտումը կարող է հանգեցնել՝
- տագնապայնության,
- դեպրեսիայի,
- էմոցիոնալ այրման,
- վիրավորանքի և դժգոհության կուտակման։
Ինչպես վերադարձնել ներքին մոտիվացիան
Միևնույն ժամանակ հոգեբաններն ընդգծում են, որ ներքին մոտիվացիան հնարավոր է վերականգնել։
Դրա համար պետք է աստիճանաբար հրաժարվել փոքր և գրեթե ռիսկ չպարունակող որոշումների դեպքում ուրիշների հավանությունը փնտրելու սովորությունից։ Այդպես մարդը ժամանակի ընթացքում սովորում է ավելի շատ վստահել սեփական դատողություններին։
Մասնագետները նաև խորհուրդ են տալիս զարգացնել ինքնագիտակցությունը, վերլուծել սեփական որոշումները և ուշադրություն դարձնել այն քայլերին, որոնք հաճույք են պատճառում՝ անկախ շրջապատի արձագանքից։
Հաճախ տրվող հարցեր
Արդյո՞ք ուրիշների կարծիքը հաշվի առնելը միշտ վնասակար է
Ոչ։ Ուրիշների հույզերն ու շահերը հաշվի առնելը դրական հատկանիշ է։ Խնդիրն առաջանում է այն ժամանակ, երբ մարդը չի կարողանում գործել կամ որոշում կայացնել առանց շրջապատի հավանության։
Ինչպե՞ս է հավանության մշտական որոնումն ազդում մոտիվացիայի վրա
Մարդը սկսում է իր գործողությունների դիմաց բավարարում ստանալ ոչ թե սեփական ձեռքբերումներից, այլ ուրիշների գնահատականից։ Այդ պատճառով ներքին մոտիվացիան աստիճանաբար թուլանում է։
Հնարավո՞ր է վերականգնել ներքին մոտիվացիան
Այո։ Հոգեբանները խորհուրդ են տալիս սկսել փոքր և քիչ ռիսկային որոշումներից, դրանք ինքնուրույն ընդունել և աստիճանաբար ավելի շատ վստահել սեփական գնահատականներին։
Գրանցվիր մեր 
