Ինքնավստահ մարդկանց 8 սովորություն, որոնք նրանց ավելի ուժեղ են դարձնում շրջապատից

Ինքնավստահ մարդիկ այդպիսին չեն դառնում միանգամից։ Նրանց ուժը սովորաբար ձևավորվում է փոքր քայլերից, ամենօրյա ընտրություններից և այն սովորություններից, որոնք ժամանակի ընթացքում ամրացնում են մարդու ներքին աշխարհը։

1. Նրանք նկատում են փոքր հաղթանակները

Մենք հաճախ չենք նկատում այն փոքր հաջողությունները, որոնք արդեն ունենք։ Փոխարենը շատ ավելի հեշտ ենք հիշում մեր սխալները, բացթողումները, անհաջող խոսքերը կամ այն պահերը, երբ մեզ թվում է՝ բավականաչափ լավ չենք վարվել։

Ինքնավստահ մարդիկ փորձում են ուշադրություն դարձնել նաև փոքր հաղթանակներին։ Դա կարող է լինել մի գործ, որը վերջապես ավարտել են, դժվար խոսակցություն, որից չեն խուսափել, ժամանակին ասված «ոչ»-ը կամ նույնիսկ այն փաստը, որ ծանր օրը կարողացել են անցկացնել առանց իրենց կորցնելու։

Փոքր հաղթանակները կարևոր են, որովհետև դրանք ներսում ապացույց են թողնում․ «Ես կարող եմ», «ես արդեն հաղթահարել եմ», «ես առաջ եմ գնում»։ Երբ մարդը սովորում է տեսնել իր առաջընթացը, նրա ինքնավստահությունը այլևս կախված չի լինում միայն մեծ հաջողություններից կամ ուրիշների գովեստից։

2. Նրանք սովորում են ընդունել անհարմարությունը

Անհարմարությունը հաճելի զգացում չէ։ Երբ ինչ-որ բան մեզ լարում է կամ անհանգստացնում, բնական է, որ ուզում ենք արագ փախչել այդ զգացումից, շեղվել կամ անմիջապես լուծել խնդիրը։ Բայց աճը հաճախ սկսվում է հենց այնտեղ, որտեղ մարդը սովորում է չփախչել իր ներքին լարվածությունից։

Եթե ինչ-որ բան ձեզ անհանգստացնում է, միշտ չէ, որ պետք է նույն պահին փորձել ամեն ինչ շտկել։ Երբեմն ավելի կարևոր է կանգ առնել և հասկանալ՝ ինչ է կատարվում ներսում։ Ինքնավստահ մարդիկ չեն փախչում ամեն տհաճ զգացումից։ Նրանք փորձում են հասկանալ՝ այդ զգացումը ինչի մասին է զգուշացնում։

Հոգեբան Մուիրեն Այրիշը նշում է, որ անհարմարությունն ընդունելու կարողությունը կարող է փոխել մարդու ուղեղի արձագանքը և նրան դարձնել ավելի քիչ իմպուլսիվ։ Իսկ դա օգնում է դժվար պահերին ավելի հանգիստ և մտածված որոշումներ ընդունել։

Սա շատ կարևոր տարբերություն է։ Ինքնավստահությունը չի նշանակում, որ մարդը երբեք չի վախենում կամ չի լարվում։ Այն նշանակում է, որ նա կարողանում է մնալ իրավիճակի մեջ, չշտապել, չկոտրվել և չգործել միայն պահի հույզերով։

3. Նրանք իրենց վրա վերցնում են փոքր, ամենօրյա պարտավորություններ

Շատերը մեծ նպատակներ են դնում իրենց առաջ։ Սկզբում այդ նպատակները ոգևորում են, բայց հետո սկսում են ծանր թվալ։ Երբ նպատակը չափազանց մեծ է, մարդը հեշտությամբ հետաձգում է այն կամ հրաժարվում՝ դեռ իրական քայլ չարած։

Ինքնավստահ մարդիկ հաճախ ընտրում են փոքր, բայց հասանելի պարտավորություններ։ Օրինակ՝ ամեն օր 10 րոպե ինչ-որ բան սովորել, ավարտել մեկ կարևոր գործ, ժամանակին քնել, կատարել անհրաժեշտ զանգը կամ վերջապես անել այն, ինչը երկար ժամանակ հետաձգում էին։

Այս սովորության ուժը պարզ է։ Ամեն անգամ, երբ մարդը կատարում է ինքն իրեն տված փոքր խոստումը, սկսում է ավելի շատ վստահել իրեն։ Իսկ ինքնավստահության հիմքում հենց դա է՝ վստահել սեփական խոսքին։ Եթե մարդը անընդհատ խախտում է իր իսկ խոստումները, ներսում կամաց-կամաց թուլանում է հավատը սեփական ուժերի հանդեպ։ Փոքր պարտավորությունները օգնում են վերականգնել այդ հավատը։

4. Նրանք ճանաչում են իրենց ինքնաքայքայող վարքագիծը

Երբեմն մարդը հրաժարվում է իր արժեքներից, ցանկություններից և կարիքներից ոչ թե այն պատճառով, որ թույլ է, այլ որովհետև ներսում արդեն սովորություն են դարձել որոշ սխալ պաշտպանական մեխանիզմներ։ Նա կարող է անընդհատ ուրիշներին դնել առաջին տեղում, լռել, երբ պետք է խոսել, համաձայնել, երբ ուզում է մերժել, կամ թույլ տալ, որ ուրիշները որոշեն իր փոխարեն։

Թերապևտ Նենսի Քարբոնեն խորհուրդ է տալիս ձեռքերը ծալած չնստել և չթողնել, որ ուրիշները ղեկավարեն ձեր կյանքը միայն այն պատճառով, որ ձեզ թվում է՝ նրանք ավելի լավ գիտեն, թե ինչ է պետք ձեզ։ Երբ մարդը մշտապես ենթարկվում է ուրիշների կարծիքին, աստիճանաբար կորցնում է սեփական ընտրության զգացումը։

Ինքնավստահ մարդիկ սովորում են նկատել իրենց կրկնվող սխալ քայլերը։ Նրանք իրենց հարցնում են․ «Ո՞ր պահերին եմ ես հրաժարվում ինձանից», «Ու՞մ հավանության համար եմ սա անում», «Ի՞նչ եմ վախենում կորցնել, եթե ընտրեմ այն, ինչ իսկապես ուզում եմ»։

Այս հարցերը կարևոր են, որովհետև ինքնաքայքայող վարքագիծը միշտ չէ, որ բացահայտ է երևում։ Երբեմն այն թաքնվում է «հարմարվելու», «լավ մարդ լինելու» կամ «խնդիր չստեղծելու» հետևում։ Իրական ինքնավստահությունը սկսվում է այն պահից, երբ մարդը դադարում է անտեսել իր սահմանները։

5. Նրանք հիշում են իրենց նախկին հաջողությունները

Երբ մարդը դժվարության առաջ է կանգնում, հաճախ թվում է, թե այս անգամ չի կարողանալու հաղթահարել։ Վախը մեծացնում է խնդիրը, իսկ հիշողությունը կարծես մի կողմ է տանում այն ամենը, ինչ մարդն արդեն հաղթահարել է նախկինում։

Ինքնավստահ մարդիկ գիտակցաբար վերադառնում են իրենց նախկին հաջողություններին։ Նրանք հիշում են պահեր, երբ նույնպես դժվար էր, բայց իրենք կարողացան դիմանալ, ճիշտ որոշում ընդունել կամ դուրս գալ ծանր վիճակից։

Սա պարզապես հաճելի հիշողությունների մեջ թաքնվել չէ։ Սա ինքն իրեն հիշեցնելու ձև է, որ դժվարությունը առաջին անգամը չէ։ Եթե մարդը նախկինում հաղթահարել է լարվածություն, կորուստ, վախ, անորոշություն կամ ձախողում, նշանակում է՝ նրա ներսում արդեն կա այդ փորձը։

Նախկին հաջողությունները դառնում են ներքին հենարան։ Դրանք հիշեցնում են, որ մարդը միայն իր այսօրվա վախը չէ։ Նա նաև այն ուժն է, որով արդեն անցել է դժվար փուլերով, այն որոշումները, որոնք կարողացել է ընդունել, և այն դիմացկունությունը, որը երբեմն մոռանում է, բայց չի կորցնում։

6. Նրանք լսում են իրենց մարմնին

Հավանաբար դուք էլ եք նկատել․ երբ նյարդայնանում եք, սիրտը սկսում է ավելի արագ խփել, իսկ տագնապի ժամանակ կարող է ծանրություն առաջանալ ստամոքսում։ Մարմինը հաճախ ավելի շուտ է արձագանքում, քան մենք հասցնում ենք բառերով հասկանալ մեր զգացածը։

Ինքնավստահ մարդիկ սովորում են լսել այդ ազդանշանները։ Նրանք մարմնի արձագանքները չեն համարում երկրորդական կամ անիմաստ։ Երբեմն հենց մարմինն է հուշում, որ ինչ-որ բան ձեզ անհանգստացնում է, որ դուք լարված եք, հոգնած, վախեցած կամ հակառակը՝ ինչ-որ որոշում ներսում ճիշտ է հնչում։

Իհարկե, ամեն զգացողություն պետք չէ ընդունել որպես բացարձակ ճշմարտություն։ Բայց մարմնին ամբողջությամբ անտեսելն էլ ճիշտ չէ։ Երբ մարդը երկար ժամանակ չի լսում իր ներքին լարվածությունը, այն կարող է կուտակվել և մի օր արտահայտվել գերհոգնածությամբ, նյարդային պայթյուններով կամ մշտական անհանգստությամբ։

Ինքնավստահությունը նաև սեփական մարմնի հետ կապի մեջ լինելն է։ Երբ մարդը հասկանում է իր մարմնի ազդանշանները, ավելի շուտ է նկատում, թե որտեղ է անցնում իր սահմանը, երբ է պետք կանգ առնել, երբ է պետք խոսել և երբ է պետք պաշտպանել իրեն։

7. Նրանք վերանայում են իրենց որոշումները՝ առանց իրենց դատապարտելու

Կյանքն ավելի թեթև է դառնում, երբ մարդը դադարում է ինքն իրեն վերաբերվել որպես թշնամու։ Բոլորն էլ երբեմն սխալ որոշումներ են ընդունում, սխալ մարդկանց են վստահում, ուշ են հասկանում ինչ-որ բան կամ ընտրում են մի ճանապարհ, որը հետո այլևս ճիշտ չի թվում։

Բնական է, որ անցյալի որոշումները կարող են ցավեցնել կամ հիասթափեցնել։ Բայց ինքնախարազանումը սովորաբար ոչինչ չի սովորեցնում։ Այն միայն խորացնում է մեղքի զգացումը և մարդուն պահում անցյալի մեջ։

Ինքնավստահ մարդիկ իրենց որոշումները վերանայում են ավելի հասուն ձևով։ Նրանք իրենց չեն հարցնում՝ «Ինչպե՞ս կարող էի այդքան սխալվել»։ Փոխարենը փորձում են հասկանալ՝ «Ինչո՞ւ այն պահին այդպես վարվեցի», «Ի՞նչ չգիտեի», «Ի՞նչ կարիք էի փորձում լրացնել», «Ի՞նչ կարող եմ այլ կերպ անել հաջորդ անգամ»։

Այս մոտեցումը չի նշանակում ամեն ինչ արդարացնել։ Բայց այն նաև չի նշանակում ոչնչացնել սեփական արժեքը մեկ սխալի պատճառով։ Այդպես փորձը դառնում է դաս, ոչ թե դատավճիռ։ Իսկ դա ինքնավստահության կարևոր հիմքերից է՝ ընդունել պատասխանատվությունը, բայց չկորցնել սեփական արժանապատվությունը։

8. Նրանք սովորում են հաստատել սեփական արժեքը

Սեփական արժեքը հաստատել նշանակում է ընդունել ձեր զգացմունքները, կարիքները և փորձը՝ առանց ամեն անգամ արտաքին հավանության սպասելու։ Այսինքն՝ մարդը չի հարցնում աշխարհին․ «Իմ զգացածը ճի՞շտ է», «Ես իրավունք ունե՞մ նեղանալու», «Կարո՞ղ եմ այսպես մտածել»։

Ինքնավստահ մարդիկ սովորում են ճանաչել իրենց զգացմունքները և հասկանալ դրանք՝ առանց ամեն քայլափոխի ուրիշների կարծիքից կախված լինելու։ Նրանք կարող են լսել խորհուրդներ, հաշվի առնել այլ մարդկանց տեսակետները, բայց իրենց ներքին ձայնը չեն լռեցնում միայն այն պատճառով, որ ինչ-որ մեկը համաձայն չէ իրենց հետ։

Սա մարդուն դարձնում է ավելի անկախ։ Նա սկսում է ավելի քիչ կախված լինել ուրիշների հավանությունից, խորհուրդներից կամ գնահատականներից։ Իսկ երբ մարդը ճանաչում է իր արժեքը, ավելի հանգիստ է ընտրում, ավելի հստակ է խոսում և ավելի քիչ է փորձում ապացուցել, որ արժանի է սիրո, հարգանքի կամ ուշադրության։

Ինքնավստահությունը հենց այստեղից է սկսվում․ երբ մարդը դադարում է իրեն տեսնել միայն ուրիշների աչքերով և սկսում է ավելի ազնիվ ճանաչել իրեն ներսից։

Հաճախ տրվող հարցեր

Ինքնավստահությունը բնածի՞ն է, թե՞ կարելի է զարգացնել

Ինքնավստահությունը կարելի է զարգացնել։ Այն ձևավորվում է փոքր սովորություններից, սեփական որոշումներին տեր կանգնելու կարողությունից և այն փորձից, երբ մարդը տեսնում է՝ կարողանում է հաղթահարել դժվարությունները։

Ինչո՞ւ են փոքր հաղթանակները կարևոր ինքնավստահության համար

Փոքր հաղթանակները մարդուն հիշեցնում են, որ առաջընթացը միայն մեծ հաջողություններով չի չափվում։ Դրանք օգնում են ավելի շատ վստահել սեփական ուժերին և չկենտրոնանալ միայն սխալների վրա։

Ինչպե՞ս հասկանալ, որ մարդը ինքնաքայքայում է իրեն

Եթե մարդը մշտապես լռում է իր կարիքների մասին, ուրիշներին է թողնում որոշումներ ընդունել իր փոխարեն կամ համաձայնում է միայն չմերժվելու համար, դա կարող է լինել ինքնաքայքայող վարքագծի նշան։