Դպրոցական դասագրքերում մեր արքաները միշտ ներկայացվում են որպես կատարյալ հերոսներ կամ անսխալ քաղաքական գործիչներ։ Բայց իրականությունը շատ ավելի հետաքրքիր է։ Թագերի, պաշտոնական հանդիպումների ու մեծ ճակատամարտերի հետևում սովորական մարդիկ էին՝ իրենց կրքերով, ճակատագրական սխալներով ու անձնական դրամաներով։ Եվ հենց այդ անձնականն է հաճախ որոշել ամբողջ տարածաշրջանի ապագան։
Չմոռանաք բաժանորդագրվել մեր Telegram ալիքին:
Ահա մի քանի դրվագ մեր արքաների կյանքից, որոնք ցույց են տալիս նրանց լրիվ այլ՝ ավելի կենդանի ու մարդկային կողմից։
Տիգրան Մեծի «կանացի» դիվանագիտությունը
Մենք Տիգրան Մեծին գիտենք որպես անպարտելի զորավարի, որի օրոք Հայաստանը ձգվում էր ծովից ծով։ Բայց քչերն են ուշադրություն դարձնում նրա ամուսնություններին, որոնք արքայի ամենահզոր ու անաղմուկ զենքն էին։ Նրա գլխավոր կինը՝ Կլեոպատրան, Պոնտոսի հզոր արքա Միհրդատ Եվպատորի դուստրն էր։ Սա պարզապես ռոմանտիկ սիրո պատմություն չէր, այլ տարածաշրջանի ամենամեծ դաշինքի երաշխիքը։ Տիգրանը շատ լավ հասկանում էր՝ ճիշտ ընտրված կինն ու խնամիական կապերը կարող են պահել այնպիսի սահմաններ, որոնք չի պահի նույնիսկ ամենամեծ բանակը։
Արտավազդ Բ-ի թաքնված էությունը
Արտավազդ Երկրորդը հաճախ մնում է իր հզոր հոր ստվերում։ Բայց նա մեր պատմության ամենազարգացած ու ինտելեկտուալ արքաներից էր։ Արտավազդը ոչ միայն փայլուն գիտեր հունարեն, այլև ինքն էր հունարենով ողբերգություններ գրում։ Բնույթով նա խաղաղասեր էր ու պատերազմների փոխարեն նախընտրում էր մշակույթն ու արվեստը։ Հռոմի և Պարթևստանի արանքում նա փորձում էր խուսանավել իր ճկուն խելքի շնորհիվ։ Իսկ նրա գրած պիեսներն ապացուցում են, որ նա շատ ավելի առաջ էր անցել իր ժամանակից։
Պապ թագավորի պրագմատիկ միտքը
Պապ թագավորին հաճախ ներկայացնում են որպես հակասական կամ նույնիսկ մեղսագործ կերպարի՝ եկեղեցու հետ ունեցած վեճերի պատճառով։ Բայց եթե էմոցիաները մի կողմ դնենք, կտեսնենք փայլուն պետական գործչի։ Նա ժամանակին հասկացավ, որ երկիրը թուլանում է աշխատող ձեռքի պակասից և հարկեր չվճարող կառույցներից։ Պապը փակեց կուսանոցները՝ խրախուսելով ընտանիք կազմելն ու ծնելիությունը, և կրճատեց եկեղեցական հողերը՝ այդ փողերն ուղղելով բանակին։ Նրա ռեֆորմները ժամանակակից պետություն ստեղծելու առաջին լուրջ քայլերն էին, ինչն էլ, ցավոք, դարձավ նրա սպանության գլխավոր պատճառը։
Կարդացեք նաև՝ Հայտնի գիտնականները ՏԻԳՐԱՆ ՄԵԾԻ մասին
Լևոն Մեծագործի եվրոպական ոճը
Կիլիկիայի հայոց թագավոր Լևոն Բ-ն իսկական արևմտամետ առաջնորդ էր։ Նա շատ արագ հասկացավ, որ Խաչակրաց արշավանքների ժամանակաշրջանում գոյատևելու համար պետք է Եվրոպայի հետ նույն լեզվով խոսել։ Նա արմատապես փոխեց հայկական արքունիքի ավանդույթները. ներմուծեց եվրոպական ասպետական կոչումներ, արևմտյան հագուկապ, և նույնիսկ ֆրանսերենը դարձրեց արքունիքի հիմնական լեզուներից մեկը։ Լևոնը ստեղծեց դիվանագիտական այնպիսի ցանց, որի հետ հաշվի էին նստում Հռոմի պապն ու արևմտյան կայսրերը։
Այս դրվագները ցույց են տալիս, որ մեր պատմությունը շատ ավելի գունեղ, բազմաշերտ ու խորամանկ է։ Այնտեղ կա ամեն ինչ՝ սեր, գաղտնի պայմանավորվածություններ, նուրբ դիվանագիտություն և այնպիսի անձնական դրամաներ, որոնք հանգիստ կարող են հոլիվուդյան ֆիլմի սցենար դառնալ։
Գրանցվիր մեր 
