70–80-ականներին ծնված մարդիկ կարողանում են այն, ինչ ժամանակակից դպրոցում չեն սովորեցնում

Ռիսկը արագ գնահատելու կարողություն

Հոդվածում նշվում է, որ X սերունդն ու ավագ միլենիալները դեռ փոքր տարիքից սովորել են գնահատել վտանգը և վստահել սեփական զգացողությանը։ Նրանք հաճախ մնում էին առանց մեծահասակների մշտական վերահսկողության, ուստի ստիպված էին իրենք մտածել իրենց անվտանգության մասին։

Դպրոց գնալը, բակ իջնելը, խանութ ուղարկվելը կամ ծնողների հանձնարարությունը կատարելը սովորական բաներ էին։ Բայց այդ սովորականության մեջ կար մի կարևոր փորձ. երեխան պետք է հասկանար՝ որ ճանապարհով գնալ, ումից հեռու մնալ, երբ տուն վերադառնալ և ինչ անել, եթե ինչ-որ բան այնպես չընթանա։

Այդպիսի մանկությունը չէր դարձնում մարդուն պարզապես ավելի զգուշավոր։ Այն սովորեցնում էր արագ կարդալ իրավիճակը։ Այսօր դա կարելի է անվանել իրավիճակային զգոնություն։ Սա այն հմտություններից է, որը դպրոցում բացատրել կարելի է, բայց իրականում այն ձևավորվում է միայն կյանքի հետ անմիջական շփման մեջ։

Միջավայրի տրամադրությունը զգալու հմտություն

Հեղինակը կարևորում է նաև սոցիալական զգոնությունը։ Նրա խոսքով՝ ավագ սերունդների շատ ներկայացուցիչներ լավ են նկատում մարդկանց մարմնի լեզուն, ընկերական խմբում առաջացած լարվածությունը կամ այն պահը, երբ ինչ-որ մեկին անտեսում են։

Սա նույնպես պատահական չէ։ Սմարթֆոններից առաջ շփումը հիմնականում կենդանի էր։ Մարդիկ իրար նայում էին աչքերի մեջ, լսում էին ձայնի տոնը, նկատում էին լռությունը, շարժումները, դեմքի արտահայտությունը։ Դեռահասը սովորում էր հասկանալ դիմացինին ոչ թե հաղորդագրության կամ էմոջիի միջոցով, այլ իրական պահի մեջ։

Այսօր շատերի ուշադրությունը մշտապես բաժանված է էկրանի և շրջապատի միջև։ Իսկ 70–80-ականներին ծնված մարդիկ սովոր էին ավելի ուշադիր լինել այն ամենի հանդեպ, ինչ կատարվում էր իրենց շուրջը։ Նրանք հաճախ նկատում են մանրուքներ, որոնք ուրիշները կարող են պարզապես բաց թողնել։

Ինքնուրույն պատրաստել ու տունը կարգի բերել

Հոդվածում նշվում է, որ X սերնդի շատ ներկայացուցիչներ դեռ մանկության տարիներին սովորել են հոգ տանել իրենց և տան մասին։ Նրանք պատրաստել, հավաքել, մաքրել, լվանալ կամ տանը ինչ-որ բան կարգի բերել սովորում էին ոչ թե հատուկ դասերի միջոցով, այլ որովհետև դրա կարիքը կար։

Շատերն այդ ամենը սովորում էին փորձելով։ Մի բան լավ չէր ստացվում, մյուս անգամ ավելի լավ էր ստացվում։ Երբեմն ուտելիքը փչանում էր, երբեմն տունը կատարյալ մաքուր չէր լինում, բայց հենց այդպես էլ ձևավորվում էր ինքնուրույնությունը։

Այսօրվա երիտասարդների մի մասի մոտ կենցաղային ինքնուրույնությունը ավելի ուշ է գալիս։ Դա ինքնին վատ բան չէ, բայց տարբերությունն ակնհայտ է։ Նախկինում երեխաները շատ շուտ էին հասկանում, որ տունը «ինքն իրեն» չի գործում։ Ուտելիքը պատրաստվում է, հագուստը լվացվում է, իրերը հավաքվում են, և այդ ամենի հետևում ինչ-որ մեկի աշխատանքն է։

Իրերը դեն նետելու փոխարեն նորոգելու սովորություն

Հեղինակը գրում է նաև, որ ավագ սերունդների ներկայացուցիչները հաճախ առաջին հերթին մտածում են՝ ինչպես կարելի է իրը նորոգել, ոչ թե անմիջապես փոխարինել նորով։

Նրանք մեծացել են մի միջավայրում, որտեղ իրերը հեշտությամբ չէին դեն նետվում։ Եթե աթոռը կոտրվում էր, փորձում էին ամրացնել։ Եթե հագուստը պատռվում էր, կարում էին։ Եթե ինչ-որ սարք չէր աշխատում, նախ փորձում էին հասկանալ՝ ինչն է պատճառը։

Նյութում նշվում է, որ գործնական հմտությունները՝ մեքենայի փոքր վերանորոգումից մինչև կահույք կարգի բերելը, հիմնականում ձեռք են բերվում փորձով, ոչ թե պաշտոնական կրթությամբ։

Այս սովորության մեջ կա ավելի խոր շերտ։ Մարդը սովորում է խնդիրը չընկալել որպես վերջնական ձախողում։ Նա փորձում է հասկանալ՝ ինչն է կոտրվել, ինչ կարելի է փոխել, ինչ կարելի է փրկել։ Դա ոչ միայն ձեռքի հմտություն է, այլ նաև մտածելակերպ։

Հարմարվելու ունակություն

Հոդվածում ընդգծվում է, որ X սերունդն ու ավագ միլենիալները մեծացել են այնպիսի պայմաններում, որտեղ հաճախ պետք էր գլուխ հանել եղածով։ Չկար ամեն ինչի պատրաստ լուծումը, չկար արագ պատվիրելու հնարավորություն, չկար անմիջապես փոխարինելու սովորություն։ Այդ միջավայրը մարդկանց դարձնում էր ավելի ճկուն, ավելի տնտեսող և ավելի հնարամիտ։

Այս սերունդներն ապրել են շատ հետաքրքիր անցումային փուլում։ Նրանց մանկությունը անցել է առանց սմարթֆոնների, սոցիալական ցանցերի և մշտական առցանց կապի, բայց հասուն տարիքում նրանք ստիպված են եղել սովորել նոր տեխնոլոգիաները և հարմարվել թվային աշխարհին։

Դա նրանց տալիս է առանձնահատուկ փորձ։ Նրանք հիշում են կյանքը առանց ինտերնետի, բայց նաև սովորել են ապրել ինտերնետի հետ։ Այսինքն՝ նրանք չեն ծնվել տեխնոլոգիաների մեջ, բայց ստիպված են եղել քայլել դրանց հետ համընթաց։ Այդ պատճառով նրանց հարմարվողականությունը հաճախ շատ գործնական է։

Դժվարություններից չփախչելու պատրաստակամություն

Ավագ սերունդների բաժին ընկած դժվարությունները նրանց մեջ ձևավորել են ներքին ամրություն։ Հենց դրա համար X սերնդի շատ ներկայացուցիչներ ընկալվում են որպես աշխատասեր, ինքնուրույն և խնդիրները սեփական ուժերով լուծելու սովորություն ունեցող մարդիկ։

Նրանք սովոր էին, որ ամեն անհարմարության դեպքում պետք չէ անմիջապես սպասել, որ ինչ-որ մեկը կգա ու ամեն ինչ կկարգավորի։ Եթե խնդիր կա, պետք է փորձել լուծել։ Եթե չի ստացվում, պետք է նորից փորձել։ Եթե օգնություն չկա, պետք է ելք գտնել։

Իհարկե, այս հատկանիշը միշտ միայն դրական կողմ չունի։ Այդպիսի մարդիկ հաճախ դժվարությամբ են օգնություն խնդրում, շատ բան իրենց վրա են վերցնում և երբեմն չեն խոստովանում, որ հոգնել են։ Բայց նույն փորձն է նրանց տվել այն դիմացկունությունը, որը շատ իրավիճակներում մեծ առավելություն է դառնում։

Մարդկանց հետ լեզու գտնելու կարողություն

Հոդվածում նշվում է, որ սմարթֆոններից առաջ մեծացած մարդիկ սոցիալական հմտությունները զարգացնում էին կենդանի շփման մեջ։ Նրանք սովորում էին ծանոթանալ, խոսակցություն սկսել, զրույցը պահել, ընկերներ գտնել և կոնֆլիկտներից դուրս գալ առանց թվային միջնորդների։

Այդ շփումը միշտ չէ, որ հեշտ էր, բայց իրական էր։ Երեխան չէր կարող պարզապես անջատել ծանուցումները կամ դուրս գալ խմբից։ Նա պետք է սովորեր պատասխանել, լսել, հաշտվել, պաշտպանել իր կարծիքը կամ ճիշտ պահին լռել։

Այդ փորձը մարդկանց սովորեցնում էր հասկանալ միմյանց ոչ միայն բառերով։ Կարևոր էր նաև պահվածքը, հայացքը, ձայնի երանգը, լռությունը։ Հենց այդ պատճառով շատերը ավելի հեշտ են կողմնորոշվում իրական զրույցներում, աշխատանքային հարաբերություններում, բանակցություններում և մարդկային կապերում։

Համեստություն և անձնական տարածքը պահելու կարողություն

Այսօր տարածված ցուցադրական կյանքը այն երևույթներից է, որը շատ հաճախ բնորոշ չէ ավագ սերունդներին։ Հեղինակի խոսքով՝ այդ մարդիկ ավելի հազվադեպ են բարձրաձայնում իրենց ծրագրերի կամ ձեռքբերումների մասին և ավելի լավ են պահպանում անձնական տարածքն ու գաղտնիությունը։

Նրանց մանկությունն ու երիտասարդությունը չեն անցել մշտական լուսանկարների, պատմությունների և հրապարակային ինքնաներկայացման ռեժիմում։ Այդ պատճառով շատերի համար անձնական կյանքը մինչև հիմա մնում է անձնական։ Իսկ հաջողությունը պարտադիր չէ անմիջապես վերածել հրապարակման։

Սա չի նշանակում, թե նրանք չեն գնահատում իրենց ձեռքբերումները։ Պարզապես նրանց մոտ ավելի ուժեղ է այն զգացումը, որ ամեն բան չէ, որ պետք է ցույց տալ։ Եվ ամեն կարևոր բան չէ, որ պետք է տեղի ունենա ուրիշների աչքի առաջ։

Ինչու այս հմտություններն այսօր ավելի հազվադեպ են ձևավորվում

Ժամանակակից երեխաների աշխարհը բոլորովին այլ է։ Նրանք ավելի պաշտպանված են, ավելի վերահսկվող, ավելի շատ են կապված տեխնոլոգիաների հետ և հաճախ ավելի քիչ են հայտնվում իրական ինքնուրույնության իրավիճակներում։

Մի կողմից՝ դա նվազեցնում է վտանգները, և դա, անկասկած, կարևոր է։ Մյուս կողմից՝ երեխան ավելի հազվադեպ է կանգնում այնպիսի իրավիճակի առաջ, որտեղ պետք է ինքնուրույն կողմնորոշվի, որոշում կայացնի, սխալվի և իր սխալի հետևանքը զգա։

70–80-ականներին ծնվածների փորձի արժեքը հենց այստեղ է։ Նրանց հմտությունները ձևավորվել են ոչ թե հատուկ ծրագրով, այլ կյանքի բնական ընթացքով։ Նրանք սովորել են նկատել վտանգը, հասկանալ մարդկանց, գնահատել իրերը, գործնական լուծումներ գտնել և ամեն դժվարությունից անմիջապես չկոտրվել։

Ժամանակակից դպրոցը կարող է այս ամենի մասին խոսել, կարող է բացատրել, կարող է նույնիսկ դասեր կազմակերպել։ Բայց ամբողջությամբ փոխանցել՝ դժվար թե։ Որովհետև նման հմտությունները սովորում են ոչ թե միայն լսելով, այլ ապրելով։

Հաճախ տրվող հարցեր

Ինչո՞ւ էին 70–80-ականներին ծնված մարդիկ ավելի ինքնուրույն մեծանում

Նրանք ավելի հաճախ էին մնում առանց մեծահասակների մշտական վերահսկողության, ինքնուրույն գնում էին դպրոց, կատարում հանձնարարություններ և առօրյայում ստիպված էին արագ կողմնորոշվել տարբեր իրավիճակներում։

Ի՞նչ հմտություններ են այդ տարիների երեխաները ձեռք բերել մանկության ընթացքում

Նրանք սովորել են արագ գնահատել ռիսկը, կարդալ մարդկանց պահվածքը, հոգ տանել տան և իրենց մասին, նորոգել իրերը, հարմարվել փոփոխություններին և մարդկանց հետ շփվել դեմ առ դեմ։

Կարո՞ղ է ժամանակակից դպրոցը սովորեցնել այդ հմտությունները

Դպրոցը կարող է բացատրել դրանց կարևորությունը, բայց ամբողջությամբ փոխանցելը դժվար է, որովհետև այդ հմտությունները հիմնականում ձևավորվում են իրական կյանքի փորձով, պատասխանատվությամբ և ինքնուրույն որոշումների միջոցով։