Առանց Զիգմունդ Ֆրեյդի դժվար է պատկերացնել ժամանակակից հոգեբանությունը։ Հենց նա էր, որ ժամանակին առաջարկեց հայացք գցել այնտեղ, որտեղ սովորաբար նախընտրում ենք չնայել՝ մեր սեփական անգիտակցականի խորքերը։
Ավստրիացի բժիշկն ու հոգեվերլուծության հիմնադիրը խոսում էր երազների, ցանկությունների, վախերի, սեռականության, մանկության և ներքին հակասությունների մասին դեռ այն ժամանակ, երբ այս թեմաները հոգեբանության վերաբերյալ առօրյա զրույցների ու սոցիալական ցանցերի գրառումների անբաժան մասը չէին դարձել։ Նրա գաղափարները ոմանց հիացնում էին, մյուսների կողմից՝ բուռն քննադատության արժանանում։ Դրանցից շատերն այսօր արդեն վերանայվել են։
Այդուհանդերձ, Ֆրեյդը շարունակում է մնալ այն մտածողներից մեկը, որոնց գաղափարները մինչ օրս քննարկում ու վիճարկում ենք։ Եվ հենց այդ բանավեճերի շնորհիվ էլ ավելի լավ ենք ճանաչում ինքներս մեզ։
Զիգմունդ Ֆրեյդի 5 մեջբերումները
1. Երջանկության մասին
«Եթե դատենք մարդկանց վարքից, ի՞նչն են նրանք համարում կյանքի նպատակն ու իմաստը։ Ի՞նչ են ակնկալում կյանքից և ինչի՞ են ցանկանում հասնել»։
«Այս հարցին պատասխանելիս դժվար է սխալվել. մարդիկ ձգտում են երջանկության, ցանկանում են երջանիկ դառնալ և երջանիկ մնալ»։
Զիգմունդ Ֆրեյդ
Ավստրիացի հոգեբան, հոգեվերլուծաբան, հոգեբույժ և նյարդաբան
Այս ձգտումն ունի երկու կողմ՝ երկու տարբեր նպատակ։ Մի կողմից՝ մարդիկ ցանկանում են խուսափել ցավից ու տհաճ զգացողություններից, մյուս կողմից՝ ուժեղ հաճույք ապրել։ «Երջանկություն» բառի նեղ իմաստով նկատի է առնվում միայն երկրորդը։
2. Սիրո և ատելության մասին
«Դժվար թե երբևէ մտածեինք, որ սիրո և ատելության նման միահյուսումը կարող է նաև մեզ օգտակար լինել։ Սակայն բնությունն օգտվում է հենց այս հակասությունից՝ ստիպելով մեզ անընդհատ բորբոքել ու թարմացնել մեր սերը, որպեսզի պաշտպանենք այն իր հետևում թաքնված ատելությունից։
Կարելի է ասել, որ սիրո ամենագեղեցիկ դրսևորումները ծնվում են որպես հակազդեցություն սպանելու այն մոլուցքին, որի խայթոցը զգում ենք մեր իսկ կրծքում»։
3. Պատրանքների մասին
«Զանգվածները երբեք ճշմարտության ծարավ չեն զգացել։ Նրանց պատրանքներ են պետք, որոնցից նրանք ի վիճակի չեն հրաժարվել։
Նրանց համար անիրականը միշտ գերադասելի է իրականից։ Գոյություն չունեցողը նրանց վրա նույնքան ուժեղ է ազդում, որքան գոյություն ունեցողը։
Նրանք ակնհայտորեն հակված են տարբերություն չդնելու իրականի և անիրականի միջև»։
4. Մեր ժամանակների մասին
«Մարդիկ սովորաբար միամտորեն են ընկալում իրենց ապրած ժամանակաշրջանը՝ չգիտակցելով դրա խորքային բովանդակությունը։
Այն հասկանալու համար նրանք նախ պետք է կարողանան կողքից նայել դրան։ Այլ կերպ ասած՝ ներկան պետք է անցյալ դառնա, որպեսզի կարողանանք այն հիմք ընդունել ապագայի մասին դատելիս»։
5. Մշակույթի մասին
«Մշակույթի հոգեբանական առանձնահատկություններից երկուսն ինձ համար ամենակարևորն են։
Առաջինը բանականության ուժեղացումն է, որի շնորհիվ այն սկսում է իրեն ենթարկել մարդու բնազդային մղումները։
Երկրորդն ագրեսիվ հակումների ուղղումն է դեպի սեփական ներաշխարհ՝ մարդու, որն արդեն գիտակցում է ինքն իրեն։ Սա ունի և՛ իր առավելությունները, և՛ դրանից բխող վտանգները»։








