Նախանձն այն զգացմունքներից է, որը մարդիկ հազվադեպ են խոստովանում անգամ իրենք իրենց։ Մենք ջանում ենք անտարբեր, ներողամիտ կամ նույնիսկ ուրախ երևալ ուրիշների ձեռքբերումների համար։ Սակայն հոգեբանները պնդում են. կա նախանձի մեկ գլխավոր նշան, որը հաճախ աննկատ է մնում։

Չմոռանաք բաժանորդագրվել մեր Telegram ալիքին:

Հենց այդ գլխավոր նշանն է մեզ խանգարում հանգիստ ապրել և առողջ հարաբերություններ կառուցել։

Ինչ է իրականում նախանձը

Շատերը կարծում են, որ նախանձը պարզապես այն ունենալու ցանկությունն է, ինչ ունի դիմացինը՝ գեղեցիկ տուն, հաջող կարիերա, հանրաճանաչություն կամ տաղանդ։ Իրականում նախանձը շատ ավելի խորն է։ Դա զգացմունք է, որը շոշափում է մեր ինքնագնահատականը։ Երբ մենք նախանձ ենք զգում, ակամայից մեզ համեմատում ենք ուրիշների հետ և զգում, որ մեզ ինչ-որ բան պակասում է։

Հենց այս ներքին համեմատությունն է հաճախ անտեսանելի մնում մեզ համար։ Մենք կարող ենք մտածել. «Ես ուղղակի ուրախ եմ գործընկերոջս համար», բայց հոգու խորքում ափսոսանք կամ վիրավորանք ենք զգում։

Նախանձի գլխավոր նշանը

Հոգեբանները առանձնացնում են մեկ առանցքային ազդանշան, որը գրեթե միշտ ուղեկցում է նախանձին. մենք սկսում ենք ակտիվորեն արդարացնել մեզ կամ «նվազեցնել» այլ մարդու հաջողության արժեքը։

Օրինակ, մտքում հաճախ հնչում են նմանատիպ արտահայտություններ.

• ❌ «Այո, նա պաշտոնի բարձրացում ստացավ, բայց դա լավ կապերի, այլ ոչ թե ունակությունների շնորհիվ է»։
• ❌ «Այս աստղը հայտնի է միայն արտաքինի, այլ ոչ թե տաղանդի պատճառով»։
• ❌ «Իհարկե, նա գեղեցիկ տուն ունի, բայց թաղամասը կասկածելի է»։

Առաջին հայացքից սա պարզապես քննադատություն է թվում։ Բայց իրականում մեր ուղեղը ճանապարհ է փնտրում ինքնագնահատականը պահպանելու համար՝ չխոստովանելով սեփական թերարժեքության զգացումը կամ նախանձը։

Կարդացեք նաև՝ 8 նշան, որ մարդը գաղտնի նախանձում է ձեզ

Ինչու մենք դա չենք նկատում

• Սոցիալական նորմեր։ Նախանձը խոստովանել՝ նշանակում է «վատ մարդ» երևալ։ Մենք սովորում ենք քողարկել այդ զգացմունքը, այդ իսկ պատճառով փնտրում ենք արտաքին արդարացումներ։
• Ինքնախաբեություն։ Մենք մեզ համոզում ենք, որ քննադատում ենք ոչ թե նախանձից դրդված, այլ «օբյեկտիվորեն»։
• Ենթագիտակցական արձագանք։ Համեմատությունն ու գնահատումը տեղի են ունենում ավտոմատ կերպով, և մենք հաճախ նկատում ենք միայն արդյունքը՝ մտքերը կամ բառերը, այլ ոչ թե էմոցիայի իրական աղբյուրը։

Ինչպես ճանաչել նախանձը և աշխատել դրա հետ

Այս զգացումը հաղթահարելու համար փորձեք հետևել այս պարզ քայլերին.

1. Ուշադրություն դարձրեք ձեր մտքերին։ Եթե դուք հաճախ եք «արժեզրկում» ուրիշի հաջողությունը, փորձեք ինքներդ ձեզ ազնիվ հարց տալ. «Իսկ ես նախանձո՞ւմ եմ»։
2. Կենտրոնացեք ձեր նպատակների վրա։ Նախանձը կորցնում է ուժը, երբ մենք կենտրոնանում ենք սեփական զարգացման, այլ ոչ թե ուրիշների ձեռքբերումների վրա։
3. Զգացմունքը վերածեք մոտիվացիայի։ Քննադատության փոխարեն կարելի է ինքներդ ձեզ հարցնել. «Ի՞նչ կարող եմ ես անել՝ նույնպես հաջողության հասնելու համար»։
4. Երախտագիտություն կիրառեք։ Գրի առեք այն, ինչ ունեք՝ ձեր ձեռքբերումներն ու ուժեղ կողմերը. դա օգնում է նվազեցնել համեմատությունը ուրիշների հետ։