«Ատոմային գիտնականների տեղեկագիրը» երեքշաբթի օրը «Ահեղ դատաստանի ժամացույցի» սլաքները առաջ է տարել՝ կանգնեցնելով կեսգիշերից 85 վայրկյան պակաս նշագծի վրա, ինչը ազդարարում է գլոբալ աղետի սպառնալիքի մասին: Գիտնականները թվարկել են մի քանի գործոններ, որոնք դարձել են հնարավոր մասշտաբային ավերածությունների հիմնական պատճառները:
Չմոռանաք բաժանորդագրվել մեր Telegram ալիքին:
Դժվարությամբ ձեռք բերված գլոբալ պայմանավորվածությունները փլուզվում են՝ արագացնելով մեծ տերությունների մրցակցությունը «հաղթողը ստանում է ամեն ինչ» սկզբունքով և խաթարելով միջազգային համագործակցությունը, որն անհրաժեշտ է էքզիստենցիալ ռիսկերը նվազեցնելու համար, գրում է Interesting Engineering-ը։
Ժամացույցի սլաքներն առաջ տանելու հիմնական պատճառների թվում ասոցիացիայի անդամները նշել են՝
- Ռուս-ուկրաինական պատերազմը,
- Անցյալ տարվա մայիսին Հնդկաստանի և Պակիստանի միջև տեղի ունեցած հակամարտությունը,
- Անցած ամառ Իսրայելի և ԱՄՆ-ի հարվածները Իրանին։
Արհեստական բանականության զարգացող տեխնոլոգիաները և կլիմայի փոփոխությունը նույնպես գնահատվել են որպես կանխատեսվող աղետին նպաստող գործոններ։
Պատճառների վերլուծություն
Ներկայումս չի կարելի բացառել համաշխարհային պատերազմի պոտենցիալ սկիզբը, քանի որ շատ երկրներ գտնվում են հակամարտության մեջ տարբեր հարցերի շուրջ։ Դրանցից ամենաակնառուն Իսրայելի և Գազայի միջև հակամարտությունն է, որին ավելացել են Իրանին հարվածելու ԱՄՆ-ի փորձերը։
Մյուս կողմից, ռուս-ուկրաինական պատերազմը շուտափույթ ավարտի նշաններ ցույց չի տալիս։ ՆԱՏՕ-ն՝ արևմտյան ազգերի հայտնի դաշինքը, նույնպես անհանգիստ ժամանակներ է ապրում՝ Գրենլանդիայի նկատմամբ վերահսկողություն ստանալու նախագահ Դոնալդ Թրամփի փորձերի ֆոնին։
Արհեստական բանականության (ԱԲ) ազդեցությունը
ԱԲ տեխնոլոգիաների սրընթաց աճը բացասական ազդեցություն է ունեցել կլիմայի և մարդկության վրա, թեկուզև՝ անուղղակիորեն։ Տվյալների կենտրոնները կառուցվում են արագ տեմպերով՝ ԱԲ-ի ռեսուրսների աճող պահանջարկը բավարարելու համար, ինչը վտանգի տակ է դնում բնական միջավայրը։
«Տեղեկագրի» խորհրդի անդամ Սթիվ Ֆեթերը հայտարարել է, որ «չկարգավորվող ԱԲ գործիքների» թվի աճը մեծ վտանգ է ներկայացնում մեր ժամանակներում մարդկության գոյատևման համար։ Նա մտավախություն է հայտնել, որ ԱԲ-ի կողմից ստեղծված կեղծ պատկերներն ու տեսանյութերն օգտագործվում են հասարակական ընկալումը փոխելու և անկարգություններ հրահրելու համար, ինչը հանգեցնում է բռնի հետևանքների։
«Օգտագործելով նման տեսանյութեր՝ կարելի է փորձել համոզել մարդկանց, որ տեղի են ունեցել իրադարձություններ, որոնք իրականում չեն եղել. օրինակ՝ որ ինչ-որ տեղ անկարգություններ են կամ ընթանում են մարտական գործողություններ, որոնք կեղծ են», – ասել է նա։
Կլիմայական ճգնաժամ և քաղաքականություն
Խումբը նաև մատնանշել է գլոբալ տաքացման հետ կապված երաշտների, ջերմային ալիքների և ջրհեղեղների ուժգնացումը, ինչպես նաև այն, ինչը բնութագրել է որպես ճգնաժամի լուծմանն ուղղված միջազգային նշանակալի գործողությունների բացակայություն: Այն, մասնավորապես, քննադատության է ենթարկել Դոնալդ Թրամփի քաղաքականությունը՝ ուղղված հանածո վառելիքի օգտագործման ընդլայնմանը և վերականգնվող էներգետիկայի աճի սահմանափակմանը։
Կարդացեք նաև՝ Վերջին 30 տարում միջատների քանակը նվազել է 80%-ով: Սա էկոլոգիական Արմագեդոն է կամ սննդային շղթայի աղետ
Պատմական ակնարկ
«Ատոմային գիտնականների տեղեկագիրը» հիմնադրվել է 1945 թվականին Ալբերտ Էյնշտեյնի, Ռոբերտ Օպենհայմերի և Չիկագոյի համալսարանի հետազոտողների կողմից, որոնք առանցքային դեր են խաղացել Մանհեթենյան նախագծի շրջանակներում առաջին ատոմային զենքի մշակման գործում։ Երկու տարի անց խումբը ներկայացրեց «Ահեղ դատաստանի ժամացույցը»՝ որպես մարդկությանն ու մոլորակին սպառնացող տեխնածին վտանգների մասին տեղեկացնելու խորհրդանշական միջոց: Ի սկզբանե ժամացույցը կենտրոնացած էր հիմնականում միջուկային զենքի հետ կապված ռիսկերի վրա։
Ժամացույցի րոպեի սլաքի դիրքը կոչված է ցույց տալու, թե մարդկությունը որքան մոտ է ինքնաոչնչացմանը, որը պայմանավորված է գիտական և տեխնիկական անվերահսկելի առաջընթացով։
Վերջին տարիներին ժամացույցի սլաքներն ավելի ու ավելի են մոտենում կեսգիշերին.
- 2023 թվականին՝ կեսգիշերից 90 վայրկյան պակաս,
- Անցյալ տարի՝ 89 վայրկյան պակաս,
- Այս տարի՝ 85 վայրկյան պակաս։
«Տեղեկագիրը» որպես ժամացույցի սլաքները տեղափոխելու գործոններ նշել է նաև կենսաբանական սպառնալիքները, ինչպիսիք են կորոնավիրուսը և թռչնի գրիպը, ինչպես նաև դրանց վերաբերյալ պաշտոնական արձագանքը։








