2027 թվականի մայիսի 20-ից աշխարհի պաշտոնական ժամանակը կփոխվի։ Համակարգված համաշխարհային ժամանակը (UTC), որով ամբողջ աշխարհում համաժամեցվում են ժամացույցները, այլևս չի ճշգրտվի լրացուցիչ վայրկյաններ ավելացնելու միջոցով։
Այս որոշումն ընդունվել է Վերսալում կայացած Չափերի և կշիռների գլխավոր համաժողովի նիստում։ Ինչպես հայտնում է Adevarul-ը, փոփոխության նպատակն է հեշտացնել այն համակարգերի աշխատանքը, որոնց համար ժամանակի ճշգրտությունը չափազանց կարևոր է։ Խոսքը կապի ցանցերի, էներգետիկ ենթակառուցվածքների, թվային ծառայությունների և բազմաթիվ այլ համակարգերի մասին է։
Սովորական մարդիկ, սակայն, առօրյա կյանքում այս փոփոխությունը գրեթե չեն նկատի։
Այսօր ժամանակը չափելու երկու հիմնական եղանակ կա։ Դրանցից մեկը համակարգված համաշխարհային ժամանակն է (UTC), որը հաշվարկվում է չափազանց ճշգրիտ ատոմային ժամացույցների օգնությամբ։ Մյուսը աստղագիտական ժամանակն է, որի հիմքում Երկրի պտույտն է։
Խնդիրն այն է, որ Երկիրը միշտ նույն արագությամբ չի պտտվում։ Դրա հետևանքով ատոմային ժամացույցներով չափվող ժամանակը կարող է փոքր-ինչ տարբերվել Երկրի պտույտով որոշվող ժամանակից։
Այս տարբերությունը հնարավորինս փոքր պահելու համար 1972 թվականից սկսած՝ համաշխարհային ժամանակին ընդհանուր առմամբ ավելացվել է 27 վայրկյան։ Վերջին նման ճշգրտումը կատարվել է 2016 թվականի վերջին։ Այդպիսի դեպքերում մեկ րոպեն, սովորական 60 վայրկյանի փոխարեն, բացառության կարգով տևել է 61 վայրկյան։
1972 թվականից ավելացված վայրկյաններ
վերջին ճշգրտման տարին
Մարդիկ տարբերությունը չեն նկատում, բայց համակարգիչների համար այն կարող է խնդիր դառնալ
Սովորական մարդը մեկ վայրկյանի նման փոփոխությունը դժվար թե նկատի։ Սակայն համակարգիչների և թվային համակարգերի դեպքում ամեն ինչ այդքան պարզ չէ։
Լրացուցիչ վայրկյան ավելացնելու համար անհրաժեշտ են հատուկ տեխնիկական կարգավորումներ։ Ավելին՝ նախկինում նման ճշգրտումներն արդեն որոշ համակարգչային համակարգերի և առցանց ծառայությունների աշխատանքում խափանումների պատճառ են դարձել։
Կապի միջոցները, արբանյակային նավիգացիոն համակարգերը, էներգետիկ ցանցերն ու բազմաթիվ թվային հարթակներ աշխատում են ժամանակի չափազանց ճշգրիտ համաժամեցման շնորհիվ։ Նույնիսկ մեկ վայրկյանի տարբերությունը կարող է խնդիրներ առաջացնել դրանց աշխատանքում։
Հենց այդ պատճառով էլ որոշվել է հրաժարվել ժամանակին պարբերաբար լրացուցիչ վայրկյաններ ավելացնելուց։ Ակնկալվում է, որ դա կնվազեցնի տեխնիկական սխալների հավանականությունը և կհեշտացնի համակարգերի կառավարումը։
Երկրի պտույտի փոփոխությունները բարդացրել են հաշվարկները
Ժամանակի հաշվարկման գործող կարգը վերանայելու ևս մեկ պատճառ կա՝ Երկրի պտույտի արագությունը մշտական չէ։
Ընդհանուր առմամբ, չափազանց երկար ժամանակահատվածներում մակընթացային ուժերի ազդեցությամբ Երկրի պտույտն աստիճանաբար դանդաղում է։ Սակայն վերջին տարիներին եղել են նաև ժամանակահատվածներ, երբ մեր մոլորակը սովորականից փոքր-ինչ ավելի արագ է պտտվել։
Սա մասնագետներին կանգնեցրել է մի նոր խնդրի առաջ։ Եթե նախկինում ժամանակի հաշվարկը ճշգրտելու համար մեկ վայրկյան էին ավելացնում, ապա այժմ կարող է հակառակն անելու անհրաժեշտություն առաջանալ՝ մեկ վայրկյան հանել։
Ի՞նչ է «բացասական լրացուցիչ վայրկյանը»
Սա ժամանակի հաշվարկից մեկ վայրկյան հանելու հնարավոր տարբերակն է՝ այն ավելացնելու փոխարեն։
Այս տարբերակը հայտնի է որպես «բացասական լրացուցիչ վայրկյան»։
Նման ճշգրտում մինչ օրս երբեք չի կատարվել, և մասնագետների համար դժվար է կանխատեսել, թե այն ինչ ազդեցություն կունենա համակարգչային և այլ տեխնիկական համակարգերի աշխատանքի վրա։
Հաշվի առնելով այս ամենը՝ միջազգային հանրությունը որոշել է հրաժարվել համաշխարհային ժամանակի պարբերական ճշգրտումների գործող կարգից։
Սակայն սա նշանակում է, որ տարիների ընթացքում պաշտոնական և աստղագիտական ժամանակների միջև տարբերությունը կարող է աստիճանաբար մեծանալ՝ տեսականորեն հասնելով մինչև 3600 վայրկյանի, այսինքն՝ մեկ ժամի։
= 1 ժամ
Պաշտոնական և աստղագիտական ժամանակների տարբերության նոր թույլատրելի առավելագույն սահմանը
Իհարկե, առաջիկայում նման մեծ տարբերություն չի սպասվում։ Որոշումն ավելի շուտ կանխարգելիչ քայլ է, որի նպատակը ժամանակի հաշվարկման համակարգի երկարաժամկետ կայունությունն ապահովելն է։
Չափերի և կշիռների գլխավոր համաժողովը միջազգային կառույց է, որտեղ անդամ պետությունների ներկայացուցիչները քննարկում և ընդունում են չափումների միասնական չափանիշներին վերաբերող որոշումներ։ Համաժողովի նիստերը սովորաբար անցկացվում են չորս տարին մեկ։
Չափերի և կշիռների միջազգային բյուրոյի տվյալներով՝ կազմակերպությանն անդամակցում է 69 պետություն, իսկ ևս 34 երկիր և տնտեսություն ունի ասոցացված անդամի կարգավիճակ։
Անդամների թվում են եվրոպական բազմաթիվ երկրներ՝ Գերմանիան, Ֆրանսիան, Իտալիան, Իսպանիան, Մեծ Բրիտանիան, ինչպես նաև ԱՄՆ-ն, Կանադան, Բրազիլիան, Չինաստանը, Ճապոնիան, Հնդկաստանը, Ավստրալիան և Նոր Զելանդիան։
Այս կառույցի աշխատանքը կարևոր է ամբողջ աշխարհում չափումների միասնական չափանիշներ սահմանելու համար։ Դրանք անհրաժեշտ են գիտական հետազոտությունների, արդյունաբերության, առևտրի և ժամանակակից տեխնոլոգիաների զարգացման ու բնականոն աշխատանքի համար։
Ի՞նչ կփոխվի սովորական մարդկանց կյանքում
Առօրյա կյանքում գրեթե ոչինչ չի փոխվի։ Մեր ժամացույցներն ու հեռախոսները կշարունակեն ցույց տալ ժամանակը ճիշտ այնպես, ինչպես նախկինում։
Կարևոր է նաև հասկանալ, որ այս փոփոխությունը որևէ կապ չունի ամառային կամ ձմեռային ժամանակի անցնելու հետ։ Ժամացույցները սեզոնային կարգով առաջ կամ հետ տալու կանոնները դրանից չեն փոխվում։
Նոր կարգի ազդեցությունն առավելապես կզգացվի այն ոլորտներում, որտեղ ժամանակի նույնիսկ չնչին շեղումը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ։ Այդպիսիք են, օրինակ, աստղագիտությունը, գեոդեզիան և արբանյակային տեխնոլոգիաների վրա հիմնված որոշ համակարգեր։
Այս ոլորտների մասնագետները կշարունակեն հետևել Երկրի պտույտի արագության փոփոխություններին։ Պարզապես համաշխարհային ժամանակն այլևս պարբերաբար չի ճշգրտվի՝ Երկրի պտույտին համապատասխանեցնելու համար։
Փոխարենը մասնագետները ստիպված կլինեն առանձին հետևել, թե որքանով է համակարգված համաշխարհային ժամանակը (UTC) տարբերվում աստղագիտական ժամանակից։
Այսպիսով, փոփոխության հիմնական նպատակը ժամանակի հաշվարկման միջազգային համակարգն ավելի կայուն, հուսալի և կիրառման համար պարզ դարձնելն է։ Դա հատկապես կարևոր է ժամանակակից թվային ենթակառուցվածքների համար, որոնց աշխատանքը կարող են խաթարել անկանոն ընդմիջումներով կատարվող ժամանակային ճշգրտումները։
Գրանցվիր մեր 
