Երբ ֆինանսական վիճակը լարվում է, առաջին ցանկությունը պարզ է՝ կրճատել ամեն ինչ, ինչ հնարավոր է։ Բայց կան ծախսեր, որոնց վրա խնայելը կարճ ժամանակով թեթևացնում է բյուջեն, իսկ երկարաժամկետում կարող է շատ ավելի թանկ արժենալ։
Այս հոդվածում առանձնացրել ենք այն 7 ոլորտները, որոնք կապված են առողջության, անվտանգության, աշխատանքի, հոգեկան հավասարակշռության և կյանքի որակի հետ։
Տնտեսական անկայուն ժամանակներում կամ անձնական ֆինանսական դժվարությունների պահին մենք հաճախ ինքնաբերաբար անցնում ենք խիստ խնայողության ռեժիմի։ Սկսում ենք մանրամասն հաշվել ծախսերը, կրճատել ժամանցի բյուջեն, գնումներ անել միայն զեղչերով և հրաժարվել այն փոքրիկ հաճույքներից, որոնք առաջ սովորական էին թվում։
Գիտակցված սպառումն ու ֆինանսական գրագիտությունը, իհարկե, կարևոր հմտություններ են։ Դրանք օգնում են պահպանել հավասարակշռությունը, երբ թվում է՝ հողը ոտքերիդ տակից փախչում է։ Բայց խնայողությունն ունի նաև վտանգավոր կողմ․ երբ այն վերածվում է միայն գնի վրա կենտրոնանալու, մենք սկսում ենք կրճատել այն ծախսերը, որոնք ուղղակիորեն կապված են մեր անվտանգության, առողջության և երկարաժամկետ կենսունակության հետ։
Հոգեբաններն ու ֆինանսական վերլուծաբանները մի հարցում համաձայն են․ կան ծախսեր, որոնցից հրաժարվելով՝ կարճ ժամանակով կարող եք շատ փոքր գումար խնայել, բայց երկարաժամկետում դրա համար վճարել շատ ավելի թանկ՝ առողջությամբ, ուժասպառությամբ, կորցրած հնարավորություններով և ներքին հյուծվածությամբ։
Սրանք ոչ քմահաճույք են, ոչ էլ շքեղություն, այլ կյանքի որակի համար արվող կարևոր ներդրումներ են։
Ահա 7 բան, որոնց վրա չարժե խնայել, նույնիսկ եթե տվյալ պահին գումարը շատ եք ափսոսում։
1. Որակյալ և ժամանակին ատամնաբուժական խնամք
Ատամնաբուժությունը, թերևս, այն ծախսերից է, որը մարդիկ ամենից հաճախ հետաձգում են «հետո»-ի համար։ Թվում է՝ եթե ատամը դեռ անտանելի չի ցավում, բժշկի գնալը կարելի է թողնել հաջորդ ամսվան, հաջորդ եռամսյակին կամ անգամ հաջորդ տարվան։ Սա շատ տարածված, բայց նաև շատ թանկ սխալ է։
Ատամնաբուժության մեջ գործում է պարզ ու կոշտ կանոն․ փոքր խնդիրը այսօր կարող է լուծվել կես ժամում և համեմատաբար քիչ ծախսով։ Իսկ նույն խնդիրը, եթե տարիներով անտեսվի, կարող է բերել արմատախողովակների բարդ բուժման, ոսկրային պլաստիկայի կամ թանկարժեք իմպլանտացիայի անհրաժեշտության։ Այդ դեպքում արդեն խոսքը լրիվ այլ գումարների մասին է։
Բացի այդ, բերանի խոռոչում եղած քրոնիկ վարակը կարող է աննկատ, բայց շարունակաբար թուլացնել իմունային համակարգը, ազդել մարսողական համակարգի և սրտի աշխատանքի վրա։
Կանխարգելիչ ստուգումների, որակյալ պլոմբների և ճիշտ հիգիենայի վրա խնայելը նման է նրան, որ Ձեր ապագայից մեծ պարտք վերցնեք՝ շատ բարձր տոկոսներով։
2. Կոշիկ և քնելու ներքնակ․ այն ամենը, ինչ բաժանում է Ձեզ գետնից
Օրթոպեդների շրջանում մի շատ իմաստուն միտք կա․ «Երբեք մի խնայեք այն երկու բանի վրա, որոնք Ձեր մարմինը բաժանում են գետնից՝ կոշիկի և ներքնակի վրա»։
Մենք կյանքի զգալի մասը անցկացնում ենք ոտքի վրա, իսկ ոչ պակաս մեծ մասը՝ անկողնում։
Էժան, անհարմար կաղապարով և անորակ նյութերից պատրաստված կոշիկը, որը չունի ոտնաթաթին անհրաժեշտ աջակցություն, աստիճանաբար վնասում է ոտքը, ծանրաբեռնում հոդերը և ավելորդ ճնշում ստեղծում ողնաշարի վրա։ Արդյունքում օրվա վերջում Դուք ստանում եք ոչ թե սովորական հոգնածություն, այլ գլխացավ, պարանոցի լարվածություն և էներգիայի մշտական պակաս։
Նույնը վերաբերում է ներքնակին և բարձին։ Քունը մեր նյարդային համակարգի բնական վերականգնման և ուղեղի ռեսուրսների համալրման հիմնական մեխանիզմն է։
Մաշված բազմոցին կամ շատ էժան ներքնակին քնելը կարող է զրկել Ձեզ խոր, որակյալ քնից։ Դուք արթնանում եք արդեն հոգնած, մարմնի ծանրության զգացումով և ուշադրությունը կենտրոնացնելու դժվարությամբ։
Լավ ներքնակ և որակյալ կոշիկ գնելիս Դուք վճարում եք ոչ թե բրենդի համար, այլ Ձեր ամենօրյա աշխատունակության, մեջքի առողջության և ընդհանուր ինքնազգացողության համար։
3. Հոգեբանական օգնություն և հոգեկան հիգիենա
Երբ ընտանեկան բյուջեն լարված է, հոգեբանի սեանսները կամ ինքնօգնության մասնագիտական գրքերը հաճախ առաջինն են հայտնվում կրճատվող ծախսերի ցանկում։
«Կհաղթահարեմ ինքս», «ընկերուհիս կլսի մի բաժակ թեյի շուրջ», «ժամանակը կբուժի»․ այս մտքերը շատերին են ծանոթ։ Բայց երբեմն դրանք չափազանց թանկ են արժենում։
Քրոնիկ սթրեսը, չհաղթահարված ճգնաժամերը, տագնապայնությունը և ինքնագնահատականի անկումը ժամանակի ընթացքում չեն անհետանում։ Դրանք կարող են կուտակվել մարմնում և արտահայտվել հոգեսոմատիկ խնդիրներով, հուզական այրմամբ և դեպրեսիվ վիճակներով։
Հոգեբանորեն կաթվածահար վիճակում գտնվող մարդը դժվարանում է արդյունավետ աշխատել, սթափ որոշումներ կայացնել, հարմարվել փոփոխություններին և տեսնել նոր մասնագիտական հնարավորություններ։
Որակավորված հոգեբանական օգնությունը քմահաճույք չէ։ Դա Ձեր ամենակարևոր գործիքի՝ մտքի և հոգեկան հավասարակշռության շտապ վերականգնումն է։
Հոգեկան հիգիենայի վրա խնայելու փորձը հաճախ բերում է նրան, որ հետագայում կորցնում եք շատ ավելին՝ չստացված եկամուտների, վատ որոշումների և մարմնական հիվանդությունների բուժման ծախսերի տեսքով։
4. Որակյալ հիմնական սնունդ
Խոսքը թանկ ռեստորաններ գնալու կամ էկզոտիկ նրբախորտիկներ գնելու մասին չէ։ Խոսքն այն մթերքների որակի մասին է, որոնք կազմում են Ձեր ամենօրյա սննդակարգի հիմքը՝ թարմ բանջարեղեն, որակյալ սպիտակուցներ՝ ձուկ, միս, ձու, չռաֆինացված բուսական յուղեր և բարդ ածխաջրեր։
Երբ սկսում ենք խնայել սննդի վրա, զամբյուղը հաճախ լցվում է էժան փոխարինիչներով՝ արագ ածխաջրերով, մեծ քանակի շաքարով, կասկածելի բաղադրությամբ կիսաֆաբրիկատներով և տրանսճարպեր պարունակող մթերքներով։
Այդ պահին թվում է, թե ամեն ինչ կարգին է․ մարդը կուշտ է, իսկ դրամապանակում մի քիչ ավելի գումար է մնացել։ Բայց օրգանիզմը բջջային մակարդակում սկսում է զգալ վիտամինների և միկրոտարրերի պակաս։
Արդյունքը երկար սպասեցնել չի տալիս․ էներգիայի անկում, խամրած մաշկ, փխրուն մազեր, մարսողական խնդիրներ և մշտական հոգնածության զգացում։
Սնունդը Ձեր օրգանիզմի վառելիքն է։ Եթե այն մշտապես լցնում եք ցածրորակ «վառելիքով», դժվար է սպասել, որ մարմինը կաշխատի արագ, կայուն և երկար։
5. Որակավորման բարձրացում, լեզուներ և մասնագիտական դասընթացներ
Ճգնաժամային պայմաններում մարդիկ հաճախ հետաձգում են գիտելիքների մեջ ներդրումները մինչև «ավելի լավ ժամանակներ»։
Ափսոս է թվում զգալի գումար վճարել խորացված դասընթացի, օտար լեզու սովորելու կամ մասնագիտական գրականության համար, քանի որ այս ծախսերը անմիջապես տեսանելի նյութական արդյունք չեն տալիս։
Բայց ժամանակակից աշխատաշուկայում իրական անվտանգությունը մեծապես կախված է Ձեր մասնագիտական արժեքից և փոփոխություններին հարմարվելու կարողությունից։
Կրթության վրա խնայելը կարող է արագ հնացնել Ձեր հմտությունները։ Մինչ Դուք փորձում եք գումար պահել, աշխարհը առաջ է գնում՝ նոր տեխնոլոգիաներով, նոր մեթոդներով և նոր պահանջներով։
Որակյալ կրթության, մասնագիտական մտածողության զարգացման և հարակից հմտությունների յուրացման մեջ ներդրված գումարը հաճախ ունի վերադարձի ամենաբարձր գործակիցներից մեկը։
Այդ ներդրումները Ձեզ դարձնում են ավելի մրցունակ մասնագետ, որը կարող է եկամուտ ունենալ նույնիսկ բարդ տնտեսական պայմաններում։
6. Անվտանգություն և հիմնական տեխնիկա
Այս կետին է վերաբերում այն ամենը, ինչից կախված են Ձեր ֆիզիկական անվտանգությունն ու աշխատանքի անխափան ընթացքը։
Օրինակ՝ մեքենայի որակյալ արգելակային կոճղակներն ու լավ անվադողերը այն բաներից են, որոնց վրա խնայելն անթույլատրելի է։ Այդպիսի խնայողության գինը երբեմն կարող է չափվել մարդկային կյանքով։
Նույն շարքում են նաև աշխատանքային գործիքները՝ համակարգիչը, սմարթֆոնը, կենցաղային տեխնիկան։
Հեռավար աշխատանքի համար ամենաէժան նոութբուքը գնելը հաճախ ավարտվում է նրանով, որ այն սկսում է կախվել, տվյալներ կորցնել կամ փչանալ ամենաանհարմար պահին։ Արդյունքում կանգ են առնում աշխատանքային գործընթացները, կորում է ժամանակը, և վնասվում է Ձեր հեղինակությունը հաճախորդների կամ գործատուի աչքում։
Պարտադիր չէ գնել ամենաթանկ, առաջատար մոդելները։ Բայց միջին սեգմենտի հուսալի տեխնիկան՝ ամրության լավ պաշարով, անհրաժեշտություն է։ Այն խնայում է Ձեր ժամանակը, նյարդերը, ռեսուրսները և մասնագիտական հեղինակությունը։
7. Որակյալ տնային առօրյա և ինքնախնամք
Այս կետը հաճախ թվում է ամենաքիչ պարտադիրը, հատկապես այն կանանց համար, որոնք սովոր են իրենց կարիքները հետին պլան մղել հանուն ընտանիքի։
Սկսում ենք գնել ամենաէժան կենցաղային քիմիան, կոպիտ լվացող միջոցներ, կասկածելի ծագման շատ էժան խնամքի կոսմետիկա և հրաժարվում ենք մազերի կամ մարմնի խնամքի սովորական փոքրիկ ռիտուալներից։
Բացի ուղիղ ֆիզիկական վնասից՝ ալերգիաներից, դերմատիտներից, վնասված մազերից, այստեղ գործում է նաև ուժեղ հոգեբանական մեխանիզմ։
Որակյալ ինքնախնամքից հրաժարվելը հարվածում է սեփական արժեքի զգացողությանը։ Երբ կինը սկսում է ամբողջությամբ խնայել իր արտաքին տեսքի և տան հարմարավետության վրա, նրա հոգեբանությունը դա ընկալում է որպես ազդանշան․ «Ես վերջին տեղում եմ, ես կարևոր չեմ, իմ կյանքը վատանում է»։
Այստեղից կարող է սկսվել վտանգավոր շղթա՝ ինքնագնահատականի անկում, ընդհանուր տոնուսի նվազում և մոտիվացիայի կորուստ։
Որակյալ քսուքը, մազերի համար նուրբ միջոցը կամ հանգստացնող յոգայի սեանսը շքեղություն չեն։ Դրանք միջոց են՝ պահպանելու ներքին արժանապատվությունը, կանացի էներգիան և սեփական կյանքի նկատմամբ վերահսկողության զգացումը նույնիսկ ամենաանկայուն ժամանակներում։
Խելամիտ ընտրության հոգեբանությունը
Խնայողությունը կարող է լինել կառուցողական, բայց կարող է նաև կործանարար լինել։
Կառուցողական խնայողությունը հեռացնում է ավելորդը, ցուցադրականը, պահի ազդեցությամբ արված գնումներն ու այն ամենը, ինչ իրականում արժեք չի ավելացնում Ձեր կյանքին։
Կործանարար խնայողությունը կամ, ինչպես հաճախ ասում են, «աղքատության հոգեբանությունը», հարվածում է կյանքի ամենահիմնական հիմքերին՝ առողջությանը, անվտանգությանը, մասնագիտական աճին և ինքնահարգանքին։
Ամեն անգամ, երբ որևէ գնումից առաջ սուր ափսոսանք եք զգում գումարի համար, ինքներդ Ձեզ հարցրեք․
«Ի՞նչ եմ ես հիմա գնում՝ ակնթարթային քմահաճո՞ւյք, թե՞ երկարաժամկետ ռեսուրս»։
Եթե խոսքը Ձեր առողջության, ներքին հանգստության, որակյալ քնի և մասնագիտական հմտությունների մասին է, վճարեք ավելի վստահ։
Այդ գումարը Ձեր գրպանից ընդմիշտ չի անհետանում։ Այն վերածվում է Ձեր ներքին կապիտալի, որը ժամանակի ընթացքում անպայման կաշխատի Ձեր օգտին և կվերադառնա բազմապատիկ։
Հակիրճ՝ ինչի վրա չարժե խնայել
- Առողջության և կանխարգելիչ բուժման վրա։
- Քնի որակի, կոշիկի և մեջքի առողջության վրա։
- Հոգեբանական օգնության և սթրեսի կառավարման վրա։
- Որակյալ սննդի և հիմնական մթերքների վրա։
- Կրթության, լեզուների և մասնագիտական զարգացման վրա։
- Անվտանգության ու աշխատանքի համար կարևոր տեխնիկայի վրա։
- Ինքնախնամքի և տան առողջ առօրյայի վրա։
Գրանցվիր մեր 
