Սա կարող են հաստատել նույնիսկ ամենաշփվող մարդիկ։ Եթե երիտասարդ տարիներին նոր ընկերներ կամ պարզապես մտերիմ ծանոթներ ձեռք բերելը բավական հեշտ էր, ապա 40 տարեկանից հետո այդ ցանկությունը կարծես նվազում է։ Եվ դա միանգամայն հասկանալի է։
Ինչո՞ւ է 40 տարեկանից հետո ավելի դժվար նոր ընկերներ ձեռք բերել։ Փորձենք հասկանալ, թե ինչպես է դա բացատրում կլինիկական հոգեբանը։
Հենց 40 տարեկանի շրջանում են միաժամանակ զգացնել տալիս մի շարք սոցիալական և կենսաբանական գործոններ։
Սկսենք սոցիալական փոփոխություններից։ Այս տարիքում մարդը սկսում է այլ կերպ նայել կյանքին։ Եթե նախկինում նրա ուշադրությունը հիմնականում կենտրոնացած էր կարիերա կառուցելու, ընտանիք կազմելու և նյութական բարեկեցության հասնելու վրա, ապա 40-ից հետո հաճախ սկսում է վերանայել իր արժեքներն ու առաջնահերթությունները։
Դա հաճախ կապված է նաև ընտանիքում տեղի ունեցող փոփոխությունների հետ։ Երեխաները հասնում են դեռահասության տարիքին, և ծնողները, նրանց փոխանցելով իրենց փորձն ու խորհուրդները, ակամայից սկսում են մտածել նաև սեփական կյանքի ու անցած ճանապարհի մասին։
Միևնույն ժամանակ տարիքով մեծանում են նաև մեր ծնողները։ Փոխվում են ընտանիքում դերերը. եթե նախկինում մենք էինք նրանց խնամքի ու հոգատարության կարիքն զգում, ապա այժմ ավելի հաճախ նրանք են մեր օգնության կարիքն ունենում։ Մենք այլևս չենք կարող նախկինի պես պարզապես երեխա լինել մեր ծնողների կողքին։
Այսպիսով, 40 տարեկանից հետո մարդուն ավելի շատ հետաքրքրում են իր անցած ճանապարհը, ձեռքբերումները, նպատակներն ու հնարավորությունները, քան նոր ծանոթություններ հաստատելը կամ կարիերայում առաջ գնալը։
Բացի այդ, այս տարիքում շատերն արդեն հասել են մասնագիտական հասունության։ Նրանք գիտեն՝ ինչպես կազմակերպել իրենց աշխատանքն ու առօրյան, ունեն տարիների ընթացքում ձևավորված սովորություններ և խնդիրները լուծելու սեփական մոտեցումներ։
Անհատականության ձևավորում. ինչու է տարիքի հետ ավելի դժվար փոխվել
40 տարեկանում մարդու բնավորությունն ու աշխարհայացքն արդեն հիմնականում ձևավորված են։ Նա ունի իր սկզբունքները, համոզմունքներն ու սովորությունները, որոնցից հրաժարվելն այնքան էլ հեշտ չէ։
Այն, ինչ երիտասարդ տարիներին կարող էր հեշտությամբ փոխել կամ հարմարեցնել հանգամանքներին, այժմ դարձել է նրա բնավորության կայուն մասը։ Մի կողմից՝ դա մարդուն ավելի հաստատուն է դարձնում, մյուս կողմից՝ դժվարացնում է նոր իրավիճակներին ու մարդկանց հարմարվելը։
Կա նաև մեկ այլ կարևոր հանգամանք։ Այս տարիքում մեզանից շատերն արդեն հասցրել են ցավոտ կորուստներ ու հիասթափություններ ապրել։
Երբեմն այդ փորձառություններն այնքան խոր հետք են թողնում, որ մարդը սկսում է վախենալ նորից մերժվելուց կամ հիասթափվելուց։ Այդ պատճառով նա ավելի զգուշավոր է դառնում մարդկանց հետ հարաբերություններում և նախընտրում է հստակ սահմաններ պահել։
Հոգեբանները լավ գիտեն, որ ընկերություն հաստատելու համար մարդկանց սովորաբար պետք է որևէ ընդհանուր զբաղմունք։
Մանկապարտեզում երեխաները ընկերանում են խաղալիս, դպրոցում՝ սովորելիս ու միասին ժամանակ անցկացնելիս, իսկ համալսարանում նոր ընկերություններ են ձևավորվում ուսման և ուսանողական կյանքի ընթացքում։
Սակայն 40 տարեկանում մարդկանց առօրյայի մեծ մասը հաճախ զբաղեցնում են ընտանիքն ու երեխաների դաստիարակությունը։
Արդյունքում ընտանիքից դուրս շփումները շատ դեպքերում դառնում են ավելի զուսպ ու մակերեսային։ Մարդիկ կարող են հաճույքով զրուցել, միասին աշխատել կամ ժամանակ անցկացնել, բայց այդ շփումները միշտ չէ, որ վերածվում են իսկական ընկերության։
Ժամանակն ավելի թանկ է դառնում. ինչու ենք նախընտրում հին ընկերներին
Կա ևս մեկ հետաքրքիր հանգամանք։
Երիտասարդ տարիքում թվում է, թե առջևում դեռ ամբողջ կյանքն է։ Ժամանակը կարծես անվերջ է, և մենք կարող ենք մեզ թույլ տալ նոր մարդկանց ճանաչել, սխալվել, հիասթափվել ու նորից փորձել։
Սակայն 40 տարեկանից հետո ժամանակին սկսում ենք բոլորովին այլ կերպ վերաբերվել։ Մենք ավելի լավ ենք հասկանում դրա արժեքը և այլևս չենք ցանկանում այն վատնել պատահական մարդկանց ու անիմաստ շփումների վրա։
Այդ պատճառով էլ ավելի հաճախ ընտրում ենք նրանց, ում վաղուց ճանաչում ենք, ում վստահում ենք և ում կողքին մեզ հանգիստ ու հարմարավետ ենք զգում։
Նոր ընկերներ ձեռք բերելու փոխարեն նախընտրում ենք պահպանել արդեն եղած հարաբերությունները, որոնց արժեքի մեջ համոզվել ենք տարիների ընթացքում։
Ուղեղը 40 տարեկանից հետո. ինչու է նոր մարդկանց հետ մտերմանալն ավելի դժվար դառնում
Այս ամենը միայն կյանքի փորձով ու առաջնահերթությունների փոփոխությամբ չի բացատրվում։ Կան նաև նյարդահոգեբանական գործոններ։
Տարիքի հետ աստիճանաբար փոխվում է ուղեղի նեյրոպլաստիկությունը՝ նոր նյարդային կապեր ստեղծելու և փոփոխություններին հարմարվելու կարողությունը։
Մեր ուղեղն ամբողջ կյանքի ընթացքում պահպանում է նոր կապեր ձևավորելու ունակությունը, սակայն տարիքի հետ այդ գործընթացներից որոշները դանդաղում են։
Դրա հետևանքով նոր մարդկանց ճանաչելը, նրանց սովորություններին հարմարվելն ու նոր հարաբերություններ կառուցելը կարող են ավելի մեծ ջանք պահանջել։
Փոփոխություններ են տեղի ունենում նաև ուղեղի դոֆամինային համակարգում։ Դոֆամինը կարևոր դեր ունի մոտիվացիայի, նոր բաների նկատմամբ հետաքրքրության և հաճույքի զգացողության մեջ։ Տարիքի հետ դոֆամինային որոշ ընկալիչների քանակի նվազումը կարող է ազդել նաև նոր տպավորություններ փնտրելու ցանկության վրա։
Բայց սա դեռ ամենը չէ։
40 տարեկանին մոտ շատերի ուսերին արդեն բավական մեծ պատասխանատվություն է կուտակվում։ Պետք է հոգ տանել երեխաների ու տարեց ծնողների մասին, աշխատել, զբաղվել ընտանեկան հարցերով և միաժամանակ հասցնել լուծել սեփական խնդիրները։
Այս ամենը կարող է հանգեցնել սթրեսի ավելացման։
Երկարատև սթրեսի դեպքում օրգանիզմում կարող է բարձրանալ կորտիզոլի՝ սթրեսի հորմոնի մակարդակը։ Դրա հետևանքով մարդը երբեմն դառնում է ավելի լարված, զգուշավոր և անվստահ նոր մարդկանց նկատմամբ։
Բացի այդ, այս տարիքում սկսում են նկատվել նաև հորմոնալ փոփոխություններ։ Տղամարդկանց ու կանանց օրգանիզմում աստիճանաբար փոխվում են սեռական հորմոնների՝ տեստոստերոնի և էստրոգենների մակարդակները։ Դրանք, այլ գործոնների հետ միասին, կարող են ազդել մարդու ինքնազգացողության, ինքնավստահության և շփվելու ցանկության վրա։
Սակայն այս ամենը չի նշանակում, թե 40 տարեկանից հետո մարդն այլևս չի կարող ընկերներ ձեռք բերել կամ պահպանել նախկին մտերիմ հարաբերությունները։
Տարիքային փոփոխությունները չեն խանգարում պահպանել տարիների ընթացքում ձևավորված ամուր ընկերությունն ու այն հարաբերությունները, որոնք իսկապես կարևոր են մեզ համար։








