Կարելի է վախենալ և միևնույն է վստահ տեսք ունենալ․ ահա թե ինչն է իսկապես աշխատում

Կարևոր զրույցից առաջ հուզվելը ծանոթ է գրեթե բոլորին․ սիրտն արագ է բաբախում, ափերը քրտնում են, իսկ մտքերը՝ խառնվում։ Այդպիսի պահերին կարող է թվալ, թե վստահ տեսք ունենալ կարողանում են միայն նրանք, ում ինքնավստահությունը բնածին հատկություն է։ Սակայն հոգեբանների խոսքով՝ վստահ վարքագիծը որոշակի հմտությունների ամբողջություն է, որոնք հնարավոր է գիտակցաբար կիրառել նույնիսկ այն ժամանակ, երբ ներսում խուճապի մեջ եք։ Կարևորն այստեղ ոչ այնքան այն է, թե ինչ եք զգում, որքան այն, թե ինչպես եք վարվում։ Եվ սա բոլորովին նույնը չէ, ինչ անհանգստության դեմ պայքարելը։

Մի՛ փորձեք թաքցնել հուզմունքը

Վստահ տեսք ունենալու ամենաանսպասելի միջոցներից մեկը վախը թաքցնելու վրա ամբողջ ուժը չծախսելն է։ Երբ մարդն անընդհատ մտածում է իր դողացող ձայնի, կարմրած այտերի կամ հուզմունքի այլ նշանների մասին, լարվածությունն ավելի է ուժեղանում։

Իրականում շրջապատի մարդիկ մեր հույզերը շատ ավելի քիչ են նկատում, քան մեզ թվում է։ Հոգեբանության մեջ այս երևույթը կոչվում է «թափանցիկության պատրանք»։ Մենք զգում ենք, թե որքան ուժեղ է բաբախում մեր սիրտը, և մեզ թվում է, թե դա նկատելի է նաև սենյակում գտնվող բոլոր մարդկանց։ Մինչդեռ ներսում կարող եք խուճապ զգալ տասը բալանոց սանդղակով ութ բալի չափով, բայց կողքից ընդամենը փոքր-ինչ լարված երևալ։

Դանդաղեցրեք շարժումները

Անվստահության ամենատեսանելի նշաններից մեկը անհանգիստ շտապողականությունն է։ Մարդը սկսում է հաճախ ստուգել հեռախոսը, խաղալ կոճակների հետ, ոտքից ոտք փոխվել կամ շտապ պատասխանել՝ դեռ չսպասած, որ զրուցակիցն ավարտի հարցը։

Հետազոտողների դիտարկմամբ՝ նման փոքր շարժումների ամբողջությունն ի վերջո ստեղծում է շփոթված ու ճնշված մարդու տպավորություն։ Լուծումը բավական պարզ է․ գիտակցաբար մի փոքր դանդաղեցրեք ձեր գործողությունները։ Հարց լսեցիք՝ մի պահ շունչ քաշեք, նայեք զրուցակցին և միայն հետո պատասխանեք։ Երբ ամեն ինչ հերթով եք անում և չեք փորձում միանգամից հասցնել ամեն ինչ, արտաքին նյարդայնությունն էլ է նվազում։

Աչքերի մեջ անընդհատ մի՛ նայեք

Անընդհատ փախչող հայացքն իսկապես կարող է անվստահության տպավորություն ստեղծել, բայց զրուցակցին առանց հայացքը կտրելու նայելն էլ ճիշտ չէ։ Չափազանց երկար ուղիղ տեսողական շփումը կարող է ընկալվել որպես ագրեսիա կամ դիմացինի վրա ճնշում գործադրելու փորձ։

Տեսողական շփման հարմար տևողությունը միջինում մոտ 3,3 վայրկյան է։ Բնական զրույցի ընթացքում սովորաբար այսպես է լինում․ մի քանի վայրկյան նայում եք զրուցակցի աչքերին, շարունակում խոսել, կարճ ժամանակով հայացքը տանում եք մի կողմ, ապա կրկին նայում նրան։ Եթե ուղիղ աչքերի, հատկապես բիբերի մեջ նայելը ձեզ դժվար է, հոգեբանները խորհուրդ են տալիս նայել քթի կամրջին։ Կողքից գրեթե անհնար է նկատել տարբերությունը։

Խոսեք ավելի դանդաղ և դադարներ արեք

Սթրեսի ժամանակ ուղեղը փորձում է հնարավորինս արագ ավարտել տհաճ իրավիճակը, և մարդն ակամա սկսում է արագ խոսել։ Հետո, լսելով սեփական շտապ ու խառնված խոսքը, ավելի է լարվում, ինչի հետևանքով վիճակն էլ ավելի է վատանում։

Կարիք չկա հատուկ ավելի ցածր ձայնով խոսելու։ Բավական է նախադասության սկզբում մի փոքր դանդաղեցնել խոսքի տեմպը։ Հուզված մարդու համար նույնիսկ երկու վայրկյան տևող դադարը կարող է չափազանց երկար թվալ, մինչդեռ լսողի համար դա սովորական և բնական խոսքի մաս է։ Կարևոր է նաև նախադասություններն ավարտել հաստատուն հնչերանգով և սեփական միտքը կամ որոշումը չներկայացնել այնպես, կարծես ինքներդ էլ վստահ չեք դրա վրա։

Մի՛ կծկվեք․ զբաղեցրեք ձեր տեղը

Վախի պահին մարմինը բնազդաբար փորձում է հնարավորինս աննկատ դառնալ․ ուսերը գալիս են առաջ, գլուխը փոքր-ինչ ներս է քաշվում, արմունկները սեղմվում են մարմնին։ Սակայն մարմնի դիրքը հնարավոր է գիտակցաբար փոխել նույնիսկ ուժեղ լարվածության պահին։

Պետք չէ ցուցադրաբար լայն բացել ոտքերը կամ ձեռքերով զբաղեցնել ամբողջ սեղանը։ Դա ավելի շատ գերիշխելու փորձ է հիշեցնում, քան ինքնավստահություն։ Բավական է նստել կամ կանգնել հանգիստ ու բնական՝ այնպես, ինչպես մարդ, ով իրեն տվյալ միջավայրում լիարժեք ու ազատ է զգում։ Ուղիղ մեջքը, թուլացած ուսերն ու հատակին զուգահեռ պահված կզակը հանգիստ և վստահ մարդու տպավորություն են ստեղծում։

Խոսեք ուղիղ՝ առանց արդարացումների

Անվստահ մարդու խոսքում հաճախ չափից շատ են ներողությունները, վերապահումներն ու ներածական արտահայտությունները։ Երբեմն ստացվում է այնպես, կարծես մարդն արդեն իսկ ներողություն է խնդրում պարզապես իր կարծիքն արտահայտելու կամ որևէ բան խնդրելու համար։ Երկար ու բազմաթիվ վերապահումներով նախադասությունները միայն թուլացնում են ասվածի ազդեցությունը։

Ուղիղ և հստակ խոսելը ձեզ կոպիտ չի դարձնում, պարզապես ձեր միտքն ավելի հասկանալի է դարձնում։ Կարճ ու պարզ ձևակերպումները նաև սեփական սահմանների նկատմամբ առողջ վերաբերմունքի նշան են։ Եթե որևէ հարցի պատասխանը չգիտեք, շատ ավելի պրոֆեսիոնալ է դա հանգիստ ասել, քան հինգ րոպե անկապ խոսել՝ փորձելով թաքցնել, որ տվյալ թեմային լավ չեք տիրապետում։

Վստահությունը զարգացրեք պրակտիկայի միջոցով

Այս հնարքները կարող են օգնել տվյալ պահին ավելի վստահ երևալ, սակայն երկարաժամկետ արդյունքի համար ժամանակ առ ժամանակ հարկավոր է դուրս գալ հարմարավետության գոտուց։ Եթե մշտապես խուսափեք ձեզ վախեցնող իրավիճակներից, ուղեղը կարող է աստիճանաբար ամրապնդել մի սխալ համոզմունք՝ վտանգից ազատվելու միակ ճանապարհը փախչելն է։

Հոգեբանության մեջ կիրառվում է աստիճանական էքսպոզիցիայի մեթոդը՝ անվտանգ, բայց անհանգստություն կամ վախ առաջացնող իրավիճակների հետ կանոնավոր առերեսումը։ Կարելի է սկսել ամենապարզ քայլերից․ հարց տալ վաճառողին, հաղորդագրություն ուղարկելու փոխարեն զանգահարել կամ աշխատանքային հանդիպման ժամանակ արտահայտել ոչ այնքան տարածված կարծիք։ Երբ մարդը կրկին ու կրկին համոզվում է, որ կարող է հաղթահարել նման սթրեսային իրավիճակները և ոչինչ սարսափելի չի տեղի ունենում, նյարդային համակարգն աստիճանաբար ձևավորում է իրական, այլ ոչ թե պարզապես ցուցադրվող ինքնավստահություն։